LOG OUT

IGNITERS

June 16, 2013, 2:15 pm
Posted by Ali Camat in General
Rating: 0/5   Votes : 0

Geçen hafta kaldığımız yerden devam ediyoruz. Motor çalıştırmadan evvel IGNITION SELECT SWITCH konumunu seçiyoruz demiÅŸtik. Ne zaman hangi konumu seçiyoruz, ve neden ?

Bakalım BONUS puan kime gidecek.

CEVAPLANDI

DeÄŸerli ArkadaÅŸlar,

Bu sorunun yanıtı doÄŸrudan bir FCOM sayfasında bulunmuyordu, araÅŸtırmanız gerekiyordu, ve buna ek olarak da biraz yorum yapmanız gerekti. Bu hafta BONUS’u, sorumuza araÅŸtırarak katkı saÄŸlayan ve sonunda doÄŸru yanıtı veren arkadaşımız Gökhan Aksoy kazanıyor, kendisini kutluyor ve katılımının devamını diliyorum.

Yanıtı özetleyelim:

Uçağımızda her iki motorun üzerinde ikiÅŸer ateÅŸleyici var. AteÅŸleyici yani IGNITER, buji gibi, motor yanma odalarına yakıt geldiÄŸinde, yakıtın ilk alev almasını saÄŸlayan mekanizma. Her bir motor üzerinde bulunan IGNITER ların biri LEFT IGNITER, diÄŸer ise RIGHT IGNITER.

Şimdi bilmemiz gereken bu ateşleyicilere nereden eneji sağlandığı. LEFT IGNITER enerjisini ilgili AC TANSFER BUS dan alıyor, RIGHT IGNITER ise AC STANDBY BUS dan alıyor.

UçuÅŸ esnasında her iki motoru da kaybettiÄŸimiz durumlarda, AC TRANSFER BUS larda enerji olmuyor, ama AC STANDBY BUS da eneji oluyor. Bu durum da bize motor çalıştırabilmek için üzerinde eneji olan RIGHT IGNITER’i kullanmaya mecbur ediyor.

Bu tür durumlarda motor çalıştırabilmemiz için RIGHT IGNITER’a ihtiyacımız var. Peki ya RIGHT IGNITER arızalı ise ne yapacağız ! Kalkış öncesi RIGHT IGNITER’in arızalı olmadığına emin olmamız gerekir. 

Ä°ÅŸte bu sebepten dolayı, uçağı teslim aldıktan sonra yapacağımız ilk uçuÅŸta motorları RIGHT IGNITER’i kullanarak çalıştırırız ve her iki motor üzerindeki RIGHT IGNITER’ların saÄŸlıklı çalıştıklarına emin oluruz. Bir sonraki bacakta ise LEFT IGNITER kullanırız. Bu ÅŸekilde her bacakta deÄŸiÅŸtirerek her iki IGNITER’in kullanımı dengelenir.

Pegasus SOP’sine göre motor arızası olduÄŸunda ilk yaptığımız iÅŸlerden biri de APU yu çalıştırmak ve sisteme enerji vermektir. Sisteme enerji verdiÄŸimizde AC TRANSFER BUS larda enerji olacaktır. Tabi ki APU çalıştırmaya imkan ve vakit varsa !  SOP nin önemi bir kere daha ön plana çıktı.

Bu haftaki sorumuz da burada tamamlandı. Bir sonraki sorumuzda buluÅŸmak üzere, hepinize iyi hafta sonları ve hepinize emniyetli uçuÅŸlar dilerim.

Mail this   Printer friendly   

Comments

Posted by Ali Camat  
on June 20, 2013, 5:00 pm

Kimseden ses yok ? !!!




Reply to this comment
Posted by Gökhan AKSOY  
on June 20, 2013, 9:10 pm

Merhaba Ali hocam. Ben ÅŸöyle olur diye biliyorum. Hangi motoru çalıştıracak isek o IGNITION SELECT SWITCH imiz o yönde olmalı. Yani 2 nolu, saÄŸ taraftaki motorumuz için IGNITION SELECT SWITCH imiz IGN R de olmalı. 1 nolu yani sol motor içi ise IGN L olmalı. IGNITION mealen ateÅŸleyici demektir. Mantıkende çalıştıracağımız motorda yakıtın ateÅŸlenmesi gerekmektedir. Ä°ÅŸte IGNITION SELECT SWITCH lerimiz de bu iÅŸe yararlar. Yani motorlara giden yakıtın yanabilmesi için ilk ateÅŸlemenin saÄŸlanmasını. 737 Flight Crew Operations Manual de ise sayfa 7.15.1 Chapter 7, Engines, APU kısımında konu ÅŸöyle geçmektedir.



ENGINE START Switches

GRD –

• opens start valve

• closes engine bleed valve

• for ground starts, arms selected igniter(s) to provide ignition when engine

start lever is moved to IDLE

• for inflight starts, arms both igniters to provide ignition when engine start

lever is moved to IDLE

• releases to OFF at start valve cutout.

OFF –

• ignition normally off

• both igniters are activated when engine start lever is in IDLE and:

• an uncommanded rapid decrease in N2 occurs or,

• N2 is between 57% and 50% or,

• in flight - N2 is between idle and 5%.

CONT –

• provides ignition to selected igniters when engine is operating and engine

start lever is in IDLE

• in flight - provides ignition to both igniters when N2 is below idle and

engine start lever is in IDLE.

FLT – provides ignition to both igniters when engine start lever is in IDLE.



Ignition Select Switch

IGN L – selects the left igniter for use on both engines.

BOTH – selects both igniters for use on both engines.

IGN R – selects the right igniter for use on both engines.



Yine 737 Flight Crew Operations Manual de sayfa 7.20.10 Engine Start System kısımında devamen ÅŸöyle diyor;



In the GRD position, the engine start switch uses battery power to close the engine

bleed air valve and open the start valve to allow pressure to rotate the starter. When

the start valve opens, an amber START VALVE OPEN alert is provided on the

upper display unit. The starter rotates the N2 compressor through the accessory

drive gear system. When the engine accelerates to the recommended value (25%

N2 or max motoring), moving the engine start lever to the IDLE position opens

the fuel valves on the wing spar and engine, and causes the EEC to supply fuel and

ignition to the combustor where the fuel ignites. Initial fuel flow indications lag

actual fuel flow by approximately two seconds, therefore, during engine start, an

EGT rise may occur before fuel flow indication. (Mealen yine burada ilgili motora giden yakıtın IGNITION yani ateşleyici tarafından ateşlendiğinden bahsetmekte.)




Reply to this comment
Posted by Gökhan AKSOY  
on June 20, 2013, 9:32 pm

Ali hocam resim eklemek istedim ama beceremedim. Yine 737 Flight Crew Operations Manual de sayfa 7.20.12 deki ÅŸema incelendiÄŸinde 1 nolu motorun çalıştırılması için sol taraftaki engines start swicyh in GRD de igniter ın ise IGN L pozisyonunda olduÄŸu, ayrıca ÅŸema incelendiÄŸinde ise L IGN devresinin tamamlandığı, yani elektrik akımının devreden geçtiÄŸi ve ateÅŸlemenin yapılarak motora giden yakıtın ilk ateÅŸlemesinin saÄŸlandığı söylenebilir. Oysa IGN R ın ise ucunun açık olduÄŸu yani devrenin tamamlanmadığı söylenebilir.




Reply to this comment
Posted by Görkem Açıkgöz  
on June 20, 2013, 9:54 pm

Hangi igniter'ı seçerseniz, ÅŸemadaki devre ona göre tamamlanmakta; ikisinden biri ile veya her ikisi ile de devre tamamlanabilir yani.




Reply to this comment
Posted by Gökhan AKSOY  
on June 20, 2013, 10:06 pm

Hocam biraz daha araştırdım ve http://www.b737.org.uk/powerplant.htm#Ignition bu sitede şu bilgiye ulaştım.



There are two independent AC ignition systems, L & R. Starting with R selected on the first flight of the day provides a check of the AC standby bus, which would be your only electrical source with the loss of thrust on both engines and no APU. Normally, in-flight, no igniters are in use as the combustion is self-sustaining. During engine start or take-off & landing, GND & CONT use the selected igniters. In conditions of moderate or severe precipitation, turbulence or icing, or for an in-flight relight, FLT should be selected to use both igniters. NG aircraft: for in-flight engine starts, GRD arms both igniters.

The 737-NG's allow the EEC to switch the ignition ON or OFF under certain conditions:



•ON: For flameout protection. The EEC will automatically switch on both ignition systems if a flameout is detected.

•OFF: For ground start protection. The EEC will automatically switch off both ignition systems if a hot or wet start is detected.



Note that older 737-200s have ignition switch positions named GRD, OFF, L IGN, R IGN and FLT while newer 737s use GRD, OFF, CONT and FLT. This is why QRH uses "ON" (eg in the One Engine Inop Landing checklist) to cover both LOW IGN & CONT for operators with mixed fleets consisting of old and new versions of the 737.



Yani o halde ÅŸöyle diyebilirmiyiz. Günün ilk uçuÅŸunda R IGN kullanılacak.




Reply to this comment
Posted by Görkem Açıkgöz  
on June 20, 2013, 10:18 pm

Tek Kelime ile MüthiÅŸ! Tam bir nokta atışı!



 




Reply to this comment
Posted by Gökhan AKSOY  
on June 20, 2013, 10:23 pm

Ayrıca ÅŸöylede söyleyebiliriz sanırım. Merkez depodaki yakıtı kullanmayarak, yani ek yakıt depolarındaki yakıt ile motor çalıştırmaya baÅŸlayacak isek yine R IGN kullanabiliriz. Merkez tanktaki yakıt ile motor çalıştırmaya baÅŸlayacak isek L IGN kullanabiliriz diyebilirmiyiz? Çünkü her iki durumla alakalı bir kaç video izledim ve bu sonuca vardım.




Reply to this comment
Posted by Görkem Açıkgöz  
on June 20, 2013, 10:47 pm

Bu videoları paylaşabilir misiniz? - En azından ben - neyi tarif etmek istediğinizi anlayamadım; igniterlar ile yakıt arasındaki bağlantıyı kuramadım? Sanırım videolar bizlere de yardımcı olacaktır.



Ä°lginiz ve uÄŸraÅŸlarınız için teÅŸekkür Ederim Hocam smiley




Reply to this comment
Posted by Gökhan AKSOY  
on June 21, 2013, 11:45 am

Hocam ilk video linki bu http://www.youtube.com/watch?v=IGM8EAkolts burada uçağımız B737-7 merkez tanktaki yakıt miktarı 60 kg ve merkez tank için yakıt pompaları off konumda. Pilotlar 2 numaralı motoru çalıştırarak prosedüre baÅŸlıyorlar ve IGNITER R IGN de. Ä°kinci video linki ise bu http://www.youtube.com/watch?v=_k2nK2Kfs3w. Bu videoda ise uçak B738. Uçağın merkez deposunda bir önceki videoya oranla daha fazla yakıt mitarı var ve merkez tank yakıt pompaları on konumunda. Yine 2 numaralı motor ile çalıştırma prosedüre baÅŸlıyorlar. Ayrıca IGNITER ise L IGN de. Ben sadece fikir yürüttüm. Ama bana mantıklı gibi geldi. Yine de en doÄŸrusunu Sn. Ali CAMAT hocamız söyleyecektir.




Reply to this comment
Posted by Görkem Açıkgöz  
on June 21, 2013, 1:50 pm

videolarda uçakların günün kaçıncı bacağında olduÄŸu; yada o ÅŸirketlerin prosedürünü kestiremeyeceÄŸimizden dolayı, riayet edemeyeceÄŸimizi düÅŸündüm ben.  Yani birinci ve ikinci video arasındaki tek farklılık orta tanktaki yakıt deÄŸildir elbette; pek çok farklılık görebiliriz ve bunu ignition left'e yormaksa biraz bizi zorlar sanırım



Ali Camat hocam yakında cevabı yayınlayacaktır dediÄŸiniz gibi smiley




Reply to this comment
Posted by Görkem Açıkgöz  
on June 20, 2013, 9:29 pm

Sistemlerin karışmaması ve net anlaşılabilirlik açısından;



Starter'ı çok yüzeysel ve çok basitçe tarif etmek istersek (elbette hatalı olabilir): motora ilk hareketin verimesini saÄŸlayan, koordine eden, düzenleyen, ilgili yerlere ilgili komutları gönderen sistemdir diyebiliriz. (GND OFF AUTO CONT FLT gibi modları olan selector switch ile kontrol ettiÄŸimiz sistem.)



Igniter'ın tam tanımı ise, arabalardan bildiÄŸimiz "buji" lerdir. Yanma odasında, yanmayı baÅŸlatacak olan ateÅŸlemeyi saÄŸlayan elemanlardır. Yukarıdaki bahsettiÄŸimiz sistemin etki ettiÄŸi bir parçadır. (L both R ÅŸeklindeki switch ile kontrol ettiÄŸimiz eleman.)

______



Bu genel hatırlatmalardan sonra, esas comment'i yazma amacım olan bir püf noktasını vermek isterim; bunu ben de yakın bir geçmiÅŸe kadar "L igniter 1 numaralı motorda, R igniter 2 numaralı motorda" ÅŸeklinde bilirdim; halbuki



Her iki motorda da, sağda ve solda igniter'lar var... yani toplamda 4 adet igniter ımız var!



Ignition switch'i LEFT'e aldığımız zaman, her iki motorun içindeki 2 igniter'dan Soldakiler aktif oluyor; RIGHT'a aldığımızda ise saÄŸdakiler, BOTH'a aldıysak her iki motorun içindeki her iki igniter da aktif oluyor.

_______



 Ali Camat hocam'ın bu sorusu çok güzel, çok incelemeye iten ve sonunda da çok aydınlatıcı bir soru esasen. DoÄŸru cevap verildiÄŸinde herkesin ilgisini çekeceÄŸine eminim. 



Ama cevabı bulan arkadaşımız da, araÅŸtırması ve çabası ile bir o kadar ilgi çekecektir diye düÅŸünmekteyim smiley 




Reply to this comment


 
Pegasus Virtual Airlines - All Rights Reserved © 2012 - 2026