LOG OUT

IGNITERS

Geçen hafta kald─▒─č─▒m─▒z yerden devam ediyoruz. Motor çal─▒┼čt─▒rmadan evvel IGNITION SELECT SWITCH konumunu seçiyoruz demi┼čtik. Ne zaman hangi konumu seçiyoruz, ve neden ?

Bakal─▒m BONUS puan kime gidecek.

CEVAPLANDI

De─čerli Arkada┼člar,

Bu sorunun yan─▒t─▒ do─črudan bir FCOM sayfas─▒nda bulunmuyordu, ara┼čt─▒rman─▒z gerekiyordu, ve buna ek olarak da biraz yorum yapman─▒z gerekti. Bu hafta BONUS’u, sorumuza ara┼čt─▒rarak katk─▒ sa─člayan ve sonunda do─čru yan─▒t─▒ veren arkada┼č─▒m─▒z Gökhan Aksoy kazan─▒yor, kendisini kutluyor ve kat─▒l─▒m─▒n─▒n devam─▒n─▒ diliyorum.

Yan─▒t─▒ özetleyelim:

Uça─č─▒m─▒zda her iki motorun üzerinde iki┼čer ate┼čleyici var. Ate┼čleyici yani IGNITER, buji gibi, motor yanma odalar─▒na yak─▒t geldi─činde, yak─▒t─▒n ilk alev almas─▒n─▒ sa─člayan mekanizma. Her bir motor üzerinde bulunan IGNITER lar─▒n biri LEFT IGNITER, di─čer ise RIGHT IGNITER.

┼×imdi bilmemiz gereken bu ate┼čleyicilere nereden eneji sa─čland─▒─č─▒. LEFT IGNITER enerjisini ilgili AC TANSFER BUS dan al─▒yor, RIGHT IGNITER ise AC STANDBY BUS dan al─▒yor.

Uçu┼č esnas─▒nda her iki motoru da kaybetti─čimiz durumlarda, AC TRANSFER BUS larda enerji olmuyor, ama AC STANDBY BUS da eneji oluyor. Bu durum da bize motor çal─▒┼čt─▒rabilmek için üzerinde eneji olan RIGHT IGNITER’i kullanmaya mecbur ediyor.

Bu tür durumlarda motor çal─▒┼čt─▒rabilmemiz için RIGHT IGNITER’a ihtiyac─▒m─▒z var. Peki ya RIGHT IGNITER ar─▒zal─▒ ise ne yapaca─č─▒z ! Kalk─▒┼č öncesi RIGHT IGNITER’in ar─▒zal─▒ olmad─▒─č─▒na emin olmam─▒z gerekir. 

─░┼čte bu sebepten dolay─▒, uça─č─▒ teslim ald─▒ktan sonra yapaca─č─▒m─▒z ilk uçu┼čta motorlar─▒ RIGHT IGNITER’i kullanarak çal─▒┼čt─▒r─▒r─▒z ve her iki motor üzerindeki RIGHT IGNITER’lar─▒n sa─čl─▒kl─▒ çal─▒┼čt─▒klar─▒na emin oluruz. Bir sonraki bacakta ise LEFT IGNITER kullan─▒r─▒z. Bu ┼čekilde her bacakta de─či┼čtirerek her iki IGNITER’in kullan─▒m─▒ dengelenir.

Pegasus SOP’sine göre motor ar─▒zas─▒ oldu─čunda ilk yapt─▒─č─▒m─▒z i┼člerden biri de APU yu çal─▒┼čt─▒rmak ve sisteme enerji vermektir. Sisteme enerji verdi─čimizde AC TRANSFER BUS larda enerji olacakt─▒r. Tabi ki APU çal─▒┼čt─▒rmaya imkan ve vakit varsa !  SOP nin önemi bir kere daha ön plana ç─▒kt─▒.

Bu haftaki sorumuz da burada tamamland─▒. Bir sonraki sorumuzda bulu┼čmak üzere, hepinize iyi hafta sonlar─▒ ve hepinize emniyetli uçu┼člar dilerim.

Comments

Posted by Ali Camat  
on June 20, 2013, 5:00 pm

Kimseden ses yok ? !!!




Reply to this comment
Posted by G├Âkhan AKSOY  
on June 20, 2013, 9:10 pm

Merhaba Ali hocam. Ben ┼čöyle olur diye biliyorum. Hangi motoru çal─▒┼čt─▒racak isek o IGNITION SELECT SWITCH imiz o yönde olmal─▒. Yani 2 nolu, sa─č taraftaki motorumuz için IGNITION SELECT SWITCH imiz IGN R de olmal─▒. 1 nolu yani sol motor içi ise IGN L olmal─▒. IGNITION mealen ate┼čleyici demektir. Mant─▒kende çal─▒┼čt─▒raca─č─▒m─▒z motorda yak─▒t─▒n ate┼členmesi gerekmektedir. ─░┼čte IGNITION SELECT SWITCH lerimiz de bu i┼če yararlar. Yani motorlara giden yak─▒t─▒n yanabilmesi için ilk ate┼člemenin sa─članmas─▒n─▒. 737 Flight Crew Operations Manual de ise sayfa 7.15.1 Chapter 7, Engines, APU k─▒s─▒m─▒nda konu ┼čöyle geçmektedir.



ENGINE START Switches

GRD –

• opens start valve

• closes engine bleed valve

• for ground starts, arms selected igniter(s) to provide ignition when engine

start lever is moved to IDLE

• for inflight starts, arms both igniters to provide ignition when engine start

lever is moved to IDLE

• releases to OFF at start valve cutout.

OFF –

• ignition normally off

• both igniters are activated when engine start lever is in IDLE and:

• an uncommanded rapid decrease in N2 occurs or,

• N2 is between 57% and 50% or,

• in flight - N2 is between idle and 5%.

CONT –

• provides ignition to selected igniters when engine is operating and engine

start lever is in IDLE

• in flight - provides ignition to both igniters when N2 is below idle and

engine start lever is in IDLE.

FLT – provides ignition to both igniters when engine start lever is in IDLE.



Ignition Select Switch

IGN L – selects the left igniter for use on both engines.

BOTH – selects both igniters for use on both engines.

IGN R – selects the right igniter for use on both engines.



Yine 737 Flight Crew Operations Manual de sayfa 7.20.10 Engine Start System k─▒s─▒m─▒nda devamen ┼čöyle diyor;



In the GRD position, the engine start switch uses battery power to close the engine

bleed air valve and open the start valve to allow pressure to rotate the starter. When

the start valve opens, an amber START VALVE OPEN alert is provided on the

upper display unit. The starter rotates the N2 compressor through the accessory

drive gear system. When the engine accelerates to the recommended value (25%

N2 or max motoring), moving the engine start lever to the IDLE position opens

the fuel valves on the wing spar and engine, and causes the EEC to supply fuel and

ignition to the combustor where the fuel ignites. Initial fuel flow indications lag

actual fuel flow by approximately two seconds, therefore, during engine start, an

EGT rise may occur before fuel flow indication. (Mealen yine burada ilgili motora giden yak─▒t─▒n IGNITION yani ate┼čleyici taraf─▒ndan ate┼člendi─činden bahsetmekte.)




Reply to this comment
Posted by G├Âkhan AKSOY  
on June 20, 2013, 9:32 pm

Ali hocam resim eklemek istedim ama beceremedim. Yine 737 Flight Crew Operations Manual de sayfa 7.20.12 deki ┼čema incelendi─činde 1 nolu motorun çal─▒┼čt─▒r─▒lmas─▒ için sol taraftaki engines start swicyh in GRD de igniter ─▒n ise IGN L pozisyonunda oldu─ču, ayr─▒ca ┼čema incelendi─činde ise L IGN devresinin tamamland─▒─č─▒, yani elektrik ak─▒m─▒n─▒n devreden geçti─či ve ate┼člemenin yap─▒larak motora giden yak─▒t─▒n ilk ate┼člemesinin sa─čland─▒─č─▒ söylenebilir. Oysa IGN R ─▒n ise ucunun aç─▒k oldu─ču yani devrenin tamamlanmad─▒─č─▒ söylenebilir.




Reply to this comment
Posted by G├Ârkem A├ž─▒kg├Âz  
on June 20, 2013, 9:54 pm

Hangi igniter'─▒ seçerseniz, ┼čemadaki devre ona göre tamamlanmakta; ikisinden biri ile veya her ikisi ile de devre tamamlanabilir yani.




Reply to this comment
Posted by G├Âkhan AKSOY  
on June 20, 2013, 10:06 pm

Hocam biraz daha ara┼čt─▒rd─▒m ve http://www.b737.org.uk/powerplant.htm#Ignition bu sitede ┼ču bilgiye ula┼čt─▒m.



There are two independent AC ignition systems, L & R. Starting with R selected on the first flight of the day provides a check of the AC standby bus, which would be your only electrical source with the loss of thrust on both engines and no APU. Normally, in-flight, no igniters are in use as the combustion is self-sustaining. During engine start or take-off & landing, GND & CONT use the selected igniters. In conditions of moderate or severe precipitation, turbulence or icing, or for an in-flight relight, FLT should be selected to use both igniters. NG aircraft: for in-flight engine starts, GRD arms both igniters.

The 737-NG's allow the EEC to switch the ignition ON or OFF under certain conditions:



•ON: For flameout protection. The EEC will automatically switch on both ignition systems if a flameout is detected.

•OFF: For ground start protection. The EEC will automatically switch off both ignition systems if a hot or wet start is detected.



Note that older 737-200s have ignition switch positions named GRD, OFF, L IGN, R IGN and FLT while newer 737s use GRD, OFF, CONT and FLT. This is why QRH uses "ON" (eg in the One Engine Inop Landing checklist) to cover both LOW IGN & CONT for operators with mixed fleets consisting of old and new versions of the 737.



Yani o halde ┼čöyle diyebilirmiyiz. Günün ilk uçu┼čunda R IGN kullan─▒lacak.




Reply to this comment
Posted by G├Ârkem A├ž─▒kg├Âz  
on June 20, 2013, 10:18 pm

Tek Kelime ile Müthi┼č! Tam bir nokta at─▒┼č─▒!



 




Reply to this comment
Posted by G├Âkhan AKSOY  
on June 20, 2013, 10:23 pm

Ayr─▒ca ┼čöylede söyleyebiliriz san─▒r─▒m. Merkez depodaki yak─▒t─▒ kullanmayarak, yani ek yak─▒t depolar─▒ndaki yak─▒t ile motor çal─▒┼čt─▒rmaya ba┼člayacak isek yine R IGN kullanabiliriz. Merkez tanktaki yak─▒t ile motor çal─▒┼čt─▒rmaya ba┼člayacak isek L IGN kullanabiliriz diyebilirmiyiz? Çünkü her iki durumla alakal─▒ bir kaç video izledim ve bu sonuca vard─▒m.




Reply to this comment
Posted by G├Ârkem A├ž─▒kg├Âz  
on June 20, 2013, 10:47 pm

Bu videolar─▒ payla┼čabilir misiniz? - En az─▒ndan ben - neyi tarif etmek istedi─činizi anlayamad─▒m; igniterlar ile yak─▒t aras─▒ndaki ba─člant─▒y─▒ kuramad─▒m? San─▒r─▒m videolar bizlere de yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.



─░lginiz ve u─čra┼člar─▒n─▒z için te┼čekkür Ederim Hocam smiley




Reply to this comment
Posted by G├Âkhan AKSOY  
on June 21, 2013, 11:45 am

Hocam ilk video linki bu http://www.youtube.com/watch?v=IGM8EAkolts burada uça─č─▒m─▒z B737-7 merkez tanktaki yak─▒t miktar─▒ 60 kg ve merkez tank için yak─▒t pompalar─▒ off konumda. Pilotlar 2 numaral─▒ motoru çal─▒┼čt─▒rarak prosedüre ba┼čl─▒yorlar ve IGNITER R IGN de. ─░kinci video linki ise bu http://www.youtube.com/watch?v=_k2nK2Kfs3w. Bu videoda ise uçak B738. Uça─č─▒n merkez deposunda bir önceki videoya oranla daha fazla yak─▒t mitar─▒ var ve merkez tank yak─▒t pompalar─▒ on konumunda. Yine 2 numaral─▒ motor ile çal─▒┼čt─▒rma prosedüre ba┼čl─▒yorlar. Ayr─▒ca IGNITER ise L IGN de. Ben sadece fikir yürüttüm. Ama bana mant─▒kl─▒ gibi geldi. Yine de en do─črusunu Sn. Ali CAMAT hocam─▒z söyleyecektir.




Reply to this comment
Posted by G├Ârkem A├ž─▒kg├Âz  
on June 21, 2013, 1:50 pm

videolarda uçaklar─▒n günün kaç─▒nc─▒ baca─č─▒nda oldu─ču; yada o ┼čirketlerin prosedürünü kestiremeyece─čimizden dolay─▒, riayet edemeyece─čimizi dü┼čündüm ben.  Yani birinci ve ikinci video aras─▒ndaki tek farkl─▒l─▒k orta tanktaki yak─▒t de─čildir elbette; pek çok farkl─▒l─▒k görebiliriz ve bunu ignition left'e yormaksa biraz bizi zorlar san─▒r─▒m



Ali Camat hocam yak─▒nda cevab─▒ yay─▒nlayacakt─▒r dedi─činiz gibi smiley




Reply to this comment
Posted by G├Ârkem A├ž─▒kg├Âz  
on June 20, 2013, 9:29 pm

Sistemlerin kar─▒┼čmamas─▒ ve net anla┼č─▒labilirlik aç─▒s─▒ndan;



Starter'─▒ çok yüzeysel ve çok basitçe tarif etmek istersek (elbette hatal─▒ olabilir): motora ilk hareketin verimesini sa─člayan, koordine eden, düzenleyen, ilgili yerlere ilgili komutlar─▒ gönderen sistemdir diyebiliriz. (GND OFF AUTO CONT FLT gibi modlar─▒ olan selector switch ile kontrol etti─čimiz sistem.)



Igniter'─▒n tam tan─▒m─▒ ise, arabalardan bildi─čimiz "buji" lerdir. Yanma odas─▒nda, yanmay─▒ ba┼člatacak olan ate┼člemeyi sa─člayan elemanlard─▒r. Yukar─▒daki bahsetti─čimiz sistemin etki etti─či bir parçad─▒r. (L both R ┼čeklindeki switch ile kontrol etti─čimiz eleman.)


______



Bu genel hat─▒rlatmalardan sonra, esas comment'i yazma amac─▒m olan bir püf noktas─▒n─▒ vermek isterim; bunu ben de yak─▒n bir geçmi┼če kadar "L igniter 1 numaral─▒ motorda, R igniter 2 numaral─▒ motorda" ┼čeklinde bilirdim; halbuki



Her iki motorda da, sa─čda ve solda igniter'lar var... yani toplamda 4 adet igniter ─▒m─▒z var!




Ignition switch'i LEFT'e ald─▒─č─▒m─▒z zaman, her iki motorun içindeki 2 igniter'dan Soldakiler aktif oluyor; RIGHT'a ald─▒─č─▒m─▒zda ise sa─čdakiler, BOTH'a ald─▒ysak her iki motorun içindeki her iki igniter da aktif oluyor.

_______



 Ali Camat hocam'─▒n bu sorusu çok güzel, çok incelemeye iten ve sonunda da çok ayd─▒nlat─▒c─▒ bir soru esasen. Do─čru cevap verildi─činde herkesin ilgisini çekece─čine eminim. 



Ama cevab─▒ bulan arkada┼č─▒m─▒z da, ara┼čt─▒rmas─▒ ve çabas─▒ ile bir o kadar ilgi çekecektir diye dü┼čünmekteyim smiley 




Reply to this comment