LOG OUT

ANTI ICE

Kış sezonu kapanmadan bu konuyu ele alalım: Wing ve Engine Anti Ice'lar ne zaman devreye alınır ?

İlk tam ve doğru yanıt veren arkadaşımız BONUS puan kazanacak.

CEVAPLANDI

DeÄŸerli ArkadaÅŸlar,

Bu hafta BONUS Görkem Açıkgöz arkadaşımıza gidiyor. Kendisini tebrik ediyorum.

Belki aranızda soranlar olacak; ilk yanıtı veren arkadaşımız deÄŸil, ayrıca kendisinden önce doÄŸru yanıt veren arkadaÅŸlarımız da var, acaba neden BONUS kendisine gitti ?

Temel nedeni kitapları karıştırıp yanıtları bulması ve kitapları referans göstererek yanıtını yazması.

DeÄŸerli ArkadaÅŸlar, sizleri kitapları okumaya yönlendirmek istiyorum. Kitapları sık sık okuduÄŸunuz taktirde, aradığınız tüm cevapları bulabileceksiniz ve sorguladığınız bir konuyu kimseye ihtiyacınız olmadan kendi kendinize öÄŸrenebileceksiniz. 

Åžunu da eklemek istiyorum; genelde kitaplardan kopya yapıştırma yapılmasını istemiyorum, konuyu okuyup, öÄŸrenip, özetleyerek ana hatları ile yazmanızı bekliyorum (kitapları referans olarak vermenizi istiyorum).

Gerekli bilgi FCOM VOLUME 1 SUPPLEMENTARY PROCEDURES – ADVERSE WEATHER bölümünde yazılı. Ayrıca sistemlerle ilgili bilgiyi FCOM VOLUME 2 CHAPTER 3 ANTI-ICE RAIN Controls and Indicators ve System Description bölümlerinde bulabilirsiniz.

Konuyu bir kere de ben özetliyeyim.

Hava ısısı +10 derece ve altına düÅŸtüÄŸü ve ortam nemli olduÄŸu taktirde ENGINE ANTI ICE ları açıyoruz.

Hava ısısına nereden bakıyoruz derseniz, PRIMARY ENGINE DISPLAY sol üst köÅŸesinde TAT (Total Air Temperature Resim 1) aradığımız deÄŸeri veriyor.

Anti Ice

Resim 1 : Primary Engine Display

Peki “ortam nemli” ne demek ? görünür yağış olması veya bulut içi olunması veya görüÅŸün 1600 metre altına düÅŸmesi, yerde ise su veya kar bulunması demektir.

ENGINE ANTI ICE kullanacaksak, önce ENGINE START SWITCH leri CONT konumuna alıyoruz, daha sonra ENGINE ANTI ICE SWITCH lerini ON konumuna alıyoruz. Kapatırken de aksi sırada iÅŸlem yapıyoruz ve önce ENGINE ANTI ICE SWITCH leri OFF yapıyoruz, daha sonra ENGINE START SWITCH leri OFF yapıyoruz.

YERDE

Motor çalıştırdıktan sonra, gerekli ÅŸartlar varsa ENGINE ANTI ICE ON yapıyoruz. Motor giriÅŸlerinin çevresinde yüksek emiÅŸten dolayı hava süratlendiÄŸi için hava daha çabuk soÄŸuyor  ve motor giriÅŸlerinde buz oluÅŸma ihtimali yükseliyor. Buz motorun içine girdiÄŸi taktirde büyük hasar verebiliyor. Dolayısı ile bu konuya çok önem veriyoruz.

Åžirket prosedürüne göre yerde ENGINE ANTI ICE ON yaparsak beraberinde WINGS ANTI ICE ON yapıyoruz. WING ANTI ICE kesinlikle bir DE ICING iÅŸlemi olarak görmüyoruz ve DE ICING iÅŸleminin yerini tutmuyor.

Uçak üzerinde kar veya buz birikmeye baÅŸlamışsa DE ICING iÅŸlemi yaptırıyoruz. Uçağın üzerine sıkılan sıvının türüne göre bize bir süre koruma saÄŸlıyor. İşlem yapıldıktan sonra pist başına gidinceye kadar yine ENGINE ANTI ICE ve WING ANTI ICE ON konumuna alıyoruz.

Pist başına geldiÄŸimizde kalkış öncesi WING ANTI ICE OFF yapabiliriz, yapmazsak TAKEOFF POWER uyguladığımızda otomatik olarak SWITCH ler OFF oluyor. Kalkışı takiben, gerekiyorsa 400 ft geçilince ON konumuna tekrar alıyoruz. 

HAVADA

Tırmanışta ve seyirde SAT -40C ve altında ise ENGINE ANTI ICE kullanmıyoruz, bu kural alçalma için geöerli deÄŸil.

ENGINE ANTI ICE ları buzlanma olmadan devreye alıyoruz, bunun sebebi buz parçalarının motorun içine emilmemesi.

WING ANTI ICE ise iki türlü kullanılabiliyor, birincisi buzlanmayı çnleyici olarak ANTI ICE, ikincisi ise buz çözücü olarak DE ICE. Biz genelde DE ICE olarak kullanıyoruz. Cam sileceklerinin baÄŸlantı yerlerine bakıyoruz, buralarda bu oluÅŸmaya baÅŸlamış ise WING ANTI ICE ları ON konumuna getiriyoruz. Genelde buzlanma gördüÄŸümüz zaman ATC den irtifa deÄŸiÅŸikliÄŸi talep ediyoruz. Buzlanma olan irtifada kalmıyoruz.

Buzlanma koÅŸullarında flaplar ve slatlar açık bir ÅŸekilde uzun süreli uçuÅŸ yapmıyoruz. Buzlanma koÅŸullarında flaplar açık bekleme yapmak da ayrıca yasaktır.

FL350 üzerinde WING ANTI ICE, BLEED TRIP OFF sorununa sebep verebilir ve kabin basıncını kaybetmeye yol açabilir.

Bu sefer yazımızı bir soru ile bitirelim:

ENGINE ANTI ICE ve WING ANTI ICE motorun neresinden beslenir ?

Sorular, sorular, sorular....

Bir sonraki sorumuzda buluÅŸmak üzere, Hepinize iyi hafta sonları ve hepinize emniyetli uçuÅŸlar dilerim.

Comments

Posted by Senol Aydogan  
on January 20, 2013, 12:25 am

Boeing 737NG'de su kosullarda Kanat ve Motor Anti-Ice sistemi kullanilmalidir. 



- +9°C ve alti, bulutlu metorolojik kosullarda.



- Soguk ucus seviyesinden yüksek nemli metorolojik kosullarda (cold soak). 



-Beklenmedik ve Gözle görülür buzlanmalarda.



- +10°C ve üzeri kullanilmamasi gerekli.




Reply to this comment
Posted by Murat Ozdemir  
on January 20, 2013, 1:02 am

Ali hocam selamlar.



738 uçağı için +10 derece ve altında, eÄŸer hava koÅŸulları gerektiriyorsa kullanılabilir.



Hava koşullarından ise kullanılması mevcut durumlar ; sis, yağmur, kar, sulu kar, bu kristallerinin var olmasıdır.



gündüz operasyonlarında ön cam ve silecek kollarından buzlanmanın oluÅŸabileceÄŸi görülebildiÄŸi ve takibi yapılabildiÄŸi gibi ,aynı ÅŸekilde gece operasyonlarında da landing light ların havada açılarak bulanma aynı ÅŸekilde kontrol edilebilir.



Ayrıca wing surface de 3 mm nin üzerinde oluÅŸabilecek bir buzlanma uçağın liftinin kaybolmasına neden olucaktır. Bu nedenle bulut içine girildiÄŸinde genelde anti ice lar açılır.



Motorlar malesef -40 C nin latında çalıştırılamaz. EÄŸer ki -35 derece ise motorlar ıdle position da 2 dakika bekletilerek çalıştırılır.



Engine anti ice u&cce
dil;ak ground da ikende kullanılabilir. Bunun için gerekli olan ÅŸart ise OAT nin 3C derece ve altında olmasıdır. Burda da motor çalıştırıldıktan sonra N1 lar 30 sn aralıklarla %70 civarında tutularak kullanılabilir, ve maksimum bu iÅŸlem 30 dk boyunca yapılabilir.



iniÅŸte ise engine anti ice ların kullanılması gereken durumlarda N1 deÄŸerinin min %68 deÄŸerinde olması gereklidir. N1 lar kesinlikle %68 in altına düÅŸmemelidir.



 




Reply to this comment
Posted by Murat Ozdemir  
on January 20, 2013, 1:06 am

Yukarıda yazıda bir yerde eksik çıkmış. Düzelteyim .



Engine anti ice lar ground da motor çalıştıktan sonra kullanılabilmesi için gerekli olan ÅŸart ise OAT nin 3 derece ve altı olmasıdır.




Reply to this comment
Posted by Kutlu Hakan Sevindik  
on January 20, 2013, 1:11 am

Anti-Ice sistemleri, uçağımız yerde iken OAT +10 veya havada iken TAT +10 derece ve altında ise, aÅŸağıdaki koÅŸullar da eklendiÄŸi zaman çalıştırılır,



1- GörüÅŸ mesafesini 1 mil (1600m) ve altına düÅŸüren sis, bulut var ise veya yaÄŸmur, kar, sulu kar veya sulu çamur, buz kristalleri ve benzeri durumlar varsa,



2- Uçağımızın park yerinde, taksi yollarında veya pistlerde buz, kar,sulu kar veya su birikintileri varsa.



Yerdeyken OAT +10 ve havadayken TAT +10 derece üzerinde kesinlikle anti-ice çalıştırılmaz. Anti-ice çalıştırılan durumlarda Engine Ignition da devreye alınmalıdır.



Saygılarımla,




Reply to this comment
Posted by Görkem Açıkgöz  
on January 20, 2013, 2:05 am

Yukarıdaki cevaplar gayet doyurucu, açıklayıcı ve doÄŸru. “Supplementary Procedures -> Adverse Weather -> Cold weather operations” daki “ ICING CONDITIONS” ı tanımlayan cümleler.



not: resmen çeviri yapmışım. Yaparken azami dikkat ettim, umarım hatalı bir çevirim olmamıştır. FCOM’u okuyan arkadaÅŸlarımız zaten okumuÅŸ-karşılaÅŸmışlar-biliyorlar- bölümü verdiÄŸimizde okuyup anlayabiliyorlar; FCOM’u okumamış olan, İngilizcesi yeterli olmayan sanal havacılarımız da vardır/olabilir diyerekten bir anda çevirmiÅŸ bulundum.



“Ne zaman” sorusunun cevabı için, o bölümün altından devam ederek eklemek gerekirse;



Engine Anti-ice Operation – On the Ground

Buzlanma durumunda veya buzlanma bekleniyorsa, Engine anti-ice’lar her iki motor çalıştırıldıktan hemen sonra ON konuma getirilmeli ve tüm yer operasyonu boyunca açık kalmalıdır.



Dikkat: Engine Anti-ice açmadan önce, uçak gövdesindeki görsel buzlanma emarelerine riayet etmeyin. (Buzlanma oluÅŸmasını beklemeyiniz) Sıcaklık ve görsel nemi ölçüt alınız çünkü engine anti-ice ların geç açılması, buzların çekilmesi ile motorda hasar veya arızaya neden olabilir.

Uyarı: Outside Air Temperature 10C üstünde iken engine anti-ice kullanmayın.



__

Wing  Anti-ice Operation – On the ground

Uçak, yer de-icing programı kapsamında TPYE II ve TPYE IV sıvısı ile korunuyor olması veya korunacak olması dışında;

Buzlanma durumunda veya buzlanma bekleniyorsa, motor çalıştırma ve kalkış arasındaki bütün yer operasyonu boyunca wing-anti ice kullanın.



Dikkat: Wing Anti-ice’ı yerdeki de-icing/anti-icing operasyonuna alternatif olarak kullanmayın.  Kanatlarda, hücum kenarlarında, stabilizer’da, kontrol yüzeylerinde ve uçağın diÄŸer kritik bölümlerinde don, kar veya buz olmadığı yine kontrol edilmelidir.

Uyarı: Outside Air Temperature 10C üstünde iken engine anti-ice kullanmayın.

____

Engine Anti-Ice Operation – In Flight



Tırmanış ve düz uçuÅŸ esnasında sıcaklık -40C SAT altında olduÄŸu durum haricinde; Engine anti-ice lar buzlanma olan veya beklenen her durumda ON olmalıdır. Engine anti-ice lar alçalmadan önce ve alçalma esnasında, -40C SAT altındaki sıcaklıklarda da dahil, bütün buzlanma durumlarında kullanılmalıdır.

Buzlanma olasılığı olan bölgelerde operasyon yapıyorken, engine anti-ice ları buzlanma koÅŸullarına girmeden önce aktif edin.



[Icigin Advisory ikaz lambası yoksa]

Dikkat: Engine Anti-ice açmadan önce, uçak gövdesindeki görsel buzlanma emarelerine riayet etmeyin. (Buzlanma oluÅŸmasını beklemeyiniz) Sıcaklık ve görsel nemi ölçüt alınız çünkü engine anti-ice ların geç açılması, buzların çekilmesi ile motorda hasar veya arızaya neden olabilir.



[Opsiyon – Icing Advisory ikaz lambası]

Dikkat: Engine Anti-ice açmadan önce, uçak gövdesindeki görsel buzlanma emarelerine veya ICING ikazına riayet etmeyin. (Buzlanma oluÅŸmasını – ICING ikazının yanmasını beklemeyiniz) Sıcaklık ve görsel nemi ölçüt alınız çünkü engine anti-ice ların geç açılması, buzların çekilmesi ile motorda hasar veya arızaya neden olabilir.

Uyarı: Engine anti-ice ları 10C TAT üstü sıcaklıklarda kullanmayın.



___

Wing Anti-ice Operation – In Flight



Kokpit camı çerçevesindeki, ön cam ana desteÄŸindeki, ön cam silecek kolundaki buz birikimi yapısal buzlanma koÅŸulları veya  wing anti-ice kullanım ihtiyacı için gösterge olarak kullanılabilir.



UçuÅŸta, wing anti-ice sistemi buz çözücü veya buzlanma önleyici (de-icer or anti-icer) olarak kullanılabilir. Öncelikli metod, wing-anti ice’ı açmadan önce buzun birikmesine müsaade edip, de-icer (buz çözücü;) olarak kullanmaktır. Bu prosedür ile , en temiz kanat yüzeyi, en az sürüklenen buz formu, en az takat kullanımı ve yakıt tüketimi saÄŸlanır. Normalde, buzlanma durumunun içerisinde uzun süreli uçuÅŸlar gerekmedikçe (holding) , buz çözme iÅŸleminin periyodik olarak yapılmasına gerek yoktur.



İkincil metod ise wing-anti ice ın buz birikiminden önce kullanılmasıdır. Wing anti-ice sistemini anti-icer (buz önleyici ) olarak sadece uzun süreli orta veya çok buzlanma durumlarında kullanın. ( holding gibi )



Uyarı: Wing anti-ice ı 10C TAT üzerinde kullanmayın.

Uyarı: FL350 üzerinde wing anti-ice kullanımı bleed trip off ikazına ve kabin basınç kaybına sebep olabilir.

Not: Buzlanma durumlarında, hücum ve firar kenarı slat/flapları açık konumda uzun süreli operasyon tavsiye edilmemektedir. Buzlanma koÅŸullarında Flaplar açık ÅŸekilde bekleme(holding) yapmak yasaktır.



 



 




Reply to this comment
Posted by Murat Ozdemir  
on January 20, 2013, 1:15 pm

Düzeltme , engine anti ice ile iniÅŸ yapılıcak ise alçalmada uçak idle a aldığında N1 %30 lara düÅŸürrülmeyecek min N1 %45 te tutulacak. Wing anti ice ile iniÅŸ yapılamaz.




Reply to this comment
Posted by Görkem Açıkgöz  
on January 28, 2013, 12:56 am

Motorun neresinden beslenir?



5th (ve 9th) Stage lerden alınan havadan beslenir. Engine Anti-Ice için 5th veya 9th stage den hava çıktığında direk olarak yine motorun içerisindeki COWL ANTI-ICE Valve ine döner...



Wing anti-ice da ise yine 5 ve 9 uncu stage lerden alınıp, bleed air duct'a aktarılan hava ile beslenme söz konusudur. Lakin onun ÅŸartları, oluÅŸumu, sensörleri ve sistemi biraz daha farklı, hocamın yukarıda anlattığı gibi.



FCOM -> System Description -> 3.Anti-ice Rain -> Engine Anti Ice System Schematic (3.20.7)

ve 

FCOM -> System Description -> 3.Anti-ice Rain -> Wing Anti Ice System Schematic (3.20.9)


 




Reply to this comment