YaklaÅŸma süratimiz ne olmalıdır ? nasıl hesaplarız ? neden önemlidir ? bu bilgileri nerede bulabiliriz ?

İlk tam ve doğru yanıt veren arkadaşımız BONUS puan kazanacak.

CEVAPLANDI

JAA kurallarına göre jet motorlu uçakların iniÅŸ yacakları pistin toplam uzunluÄŸunun %60 kadar bir mesafesi içinde durabilmesi gerekiyor. EÄŸer hava yağışlı ise ekstra bir %15 marj daha gerekiyor. Örnek vermek gerekiyorsa, yağışsız bir havada 7,000 feet bir piste iniÅŸ yapacaksak 7,000 / 1.67 = 4,191 feet içinde durabilmemiz lazım, eÄŸer yağış varsa 7,000 / 1,92 = 3,645 feet içinde durabilmemiz lazım. Bu mesafede durabilirmiyiz, durabilirsek FLAP ve AUTOBRAKE deÄŸerlerinin ne olması gerektiÄŸine QRH PERFORMANCE IN FLIGHT kitabından bakıyoruz. Konuyu fazla dallandırmamk için bu detaya ÅŸimdilik girmiyorum.

Ä°niÅŸ süratimiz için iki tane önemli sÄŸrat var, birincisi VREF yaklaÅŸma referans sürati, ikincisi COMMAND SPEED bu sürat MCP ye girilen ve uçulan son yaklaÅŸma sürati. Bu süratlerin deÄŸerlerini nasıl seçeceÄŸimizi ÅŸimdi göreceÄŸiz.

ÖrneÄŸimizde iniÅŸimizi Ä°zmir 34R pistine planlıyoruz. 10,000 feet ve üzeri pistler için normal ÅŸartlarda bu hesapları yapmak gerekmiyor.

Alçalma öncesi iniÅŸ meydanımızın ATIS ini dinliyoruz ve kullanılan pisti ve son rüzgarı öÄŸreniyoruz (Resim1). ÖrneÄŸimizde rüzgar sakin (deÄŸiÅŸken 1kt).

Resim 1

Hazırlığımızı alçalma öncesi yaptığımız için yaklaÅŸmaya baÅŸlayıncaya kadar yakacağımız yakıt nedeni le uçağımızın ne kadar hafifleyeceÄŸini hesaplıyoruz. FMC PROGRESS sayfasından (Resim 2) mevcut yakımızla (2,9 ton) indiÄŸimizdeki yakıtımıza (2,4 ton) bakıyoruz ve farkını alıyoruz (0,5 ton). Bu miktar uçağımızın hafifleyeceÄŸi ağırlık.

Resim 2

Daha sonra INIT REF düÄŸmesine basarak APPROACH REFERENCE sayfasına geçiyoruz (Resim 3).

Resim 3

Ufak bir hesap yapıyoruz: GROSS WAIT deÄŸerinden 0,5 düÅŸüyoruz (61,2 – 0,5 = 60,7), kalan deÄŸeri GROSS WAIT olarak giriyoruz. Uçağın hafiflemesine göre FLAP süratleri düÅŸebilir (Resim 4).

Resim 4

Normal şartlarda inişlerimizi 30 FLAP ve AUTOBRAKE 2 ile yapıyoruz (Resim 5).

Resim 5

Bundan dolayı VREF olarak FLAP 30 süratini seçiyoruz, VREF deÄŸerimiz 143kt oluyor ve PFD ekranımızın sürat göstergesi altında yeÅŸil renkte çıkıyor. Rüzgar sakin olduÄŸu için COMMAN SPEED süratimiz standart olarak VREF +5 oluyor. FMC de bu deÄŸer WIND CORRECTION olarak giriliyor. ÖrneÄŸimizde 1000 feet AGL altı tutmamız gereken COMMAND SPEED 148kt.

Biraz daha kısa mesafede durmamız gerekirse önce AUTOBRAKE 3 yapmayı tercih ediyoruz, daha sonra FLAP 40 tercih ediyoruz. Bunun iki sebebi var, birincisi FLAP 30 AUTOBRAKE 3 iniÅŸ mesafeleri FLAP 40 AUTOBRAKE 2 mesafelerinden daha kısa (QRH e bakınız). Ä°kinci nedeni ise, Pegasus Havayollarının fren bakımı için özel antlaÅŸması olması dolayısı ile fren kullanımından kaçınılmaması.  

EÄŸer rüzgar sakin olmasaydı ne fark edecekti ? bu durumda kafa rüzgarının yarısını ve kafa rüzgarı ile hamle arasındaki farkın tamamını, 20kt u geçmeyecek ÅŸekilde VREF süratine ekliyoruz. Kafa rüzgarı derken, eÄŸer rüzgar pist istikametine 45 derece açıyla esiyorsa rüzgar deÄŸerinin %35 ini alıyoruz. Bu konunun detaylı açıklaması FCTM kitabının 1.11-1.12 sayfalarındadır. AUTOTHROTTLE devrede iniÅŸ yapıyorsak k biz bunu sadece CAT II ve CAT III yaklaÅŸmalarında uyguluyoruz, VREF süratine sadece 5 kt ekliyoruz, rüzgar düzeltmelerini AUTOPILOT yapıyor.

Bu soru bana LINE CHECK esnasında sorulan sorulardan biriydi.

Her ne kadar yanıt tam deÄŸilse de, bu sorumuzda BONUS Murat Özdemir’e gidiyor. Fatih Serpen’in kitap sayfası belirtmesine çok memnun kaldım. Tüm soruların yanıtları kitaplarda, bizlerin ekledikleri sadece ÅŸirkete mahsus usuller ve tecrübeler. Dolayısı ile sizleri kitapları okumaya yönlendirmek istiyorum. ArmaÄŸan Burcu arkadaşımızın kısa yanıtı da güzel ama bir noktaya dikkatinizi çekmek isterim, kafa rüzgarı olarak en az bei knot daha fazlaysa yarısını ekliyoruz, yani kafa rüzgarı 16 knot ise biz VREF+8 yapıyoruz.

Bir sonraki sorumuzda buluÅŸmak üzere, hepinize mutlu bir yeni yıl dilerim.