LOG OUT

HOW DO WE USE IT ?

Evvelki sorumuza verilen yan─▒tlar aras─▒nda bir husus dikkatimi çekti, ben de bu nu size soray─▒m istedim: Dalaman havaliman─▒nda kalk─▒┼č için bekliyorsunuz. Klerasn istediniz. ATC ise LTBS KEKIK 1R SID sini verdi. Bu SID de %5 diye bir ibare var. Bu ne demektir ? nas─▒l kullanaca─č─▒z ? acaba gereksiz mi ? klerans─▒ kabul edelim mi, etmeyelim mi ?

Bakal─▒m BONUS puan kime gidecek.

KEKIK1R

CEVAPLANDI

De─čerli Arkada┼člar,

Bu hafta yine önce sorumuzu yan─▒tlayaca─č─▒z sonra BONUS kazanan arkada┼č─▒m─▒z─▒ anons edece─čiz.

Önce konunun teorisine bir bakal─▒m:

CLIMB GRADIENT nedir ? k─▒sacas─▒ gidilen mesafeye göre al─▒nan irtifan─▒n oran─▒d─▒r, yüzde olarak ifade edilir. Örnek haritam─▒zda verilen KEKIK1R SID için “304 feet per NM (%5)” de─čerine bakarsak, 1 deniz mili 6076 feet dir, 304 / 6076 bize 0,05 yani %5 de─čerini verir.

Peki biz bu de─čerle ne yapaca─č─▒z ? Yüksek varyo ile t─▒rman─▒lmas─▒ gereken SID lerde, gerekli yükselme varyosunu bulabilmek için bu bilgi verilir. Bu bilgiyi kullanarak kaç varyo ile t─▒rmanmam─▒z gerekti─čini hesaplayaca─č─▒z ve bu varyoyu tutabilip tutam─▒yaca─č─▒m─▒za karar verip ona göre bu SID yi uygulama karar─▒n─▒ verece─čiz.

Peki kaç varyo ile t─▒rmanmam─▒z gerekiyor ? Gradient de─čerini GROUND SPEED ile çarparsan─▒z gerekli t─▒rman─▒┼č varyosunu bulabilirsiniz. Biz kendi uça─č─▒m─▒z için konservatif bir de─čer olarak 200kt GS al─▒rsak, 200 x 5 = 1,000 feet per minute varyo hesaplar─▒z. Nitekim, bize kolayl─▒k olsun diye SID üzerine k─▒rm─▒z─▒ i┼čaretli yerin sa─č─▒na bir tablo eklenmi┼č ve bizim için bu hesap yap─▒lm─▒┼č.

Peki neden her SID haritas─▒nda bu tür bilgiler yok ? Nedeni SID ler standart olarak %3.3 Gradient t─▒rman─▒┼č gerektirecek ┼čekilde haz─▒rlan─▒yor. Daha yüksek bir gradient gerekirse o zaman SID üzerinde belirtiliyor.

Anla┼č─▒ld─▒, peki ┼čimdi bizim B738 uça─č─▒m─▒z, 70ton kalk─▒┼č a─č─▒rl─▒─č─▒ ile bu t─▒rman─▒┼č─▒ sa─člayabilirmi ? as─▒l soru bu.
FMC olmayan bir uçak söz konusu olsayd─▒, a─č─▒rl─▒─ča göre t─▒rman─▒┼č varyolar─▒n─▒ gösteren bir tablo uçak kullan─▒m kitab─▒nda bulabilirdiniz ve bu tablodan gerekli bilgileri al─▒p karar verebilirdiniz.

FMC ise bu i┼či sizin için yap─▒yor. ┼×imdi FMC den ne tür bilgiler alabildi─čimize bakal─▒m.

Resim 1 de uça─č─▒m─▒z─▒n a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒n 70 ton üzeri oldu─čunu görüyoruz.

Climb Gardient

Resim 1

Resim 2 ye bak─▒t─▒─č─▒m─▒zda, KEKIK1R SID si yüklü FMC LEGS sayfas─▒n─▒ görüyoruz. Burada D345K noktas─▒ SID deki 11DME noktas─▒, FMC bu noktada irtifa olarak 6774 feet veriyor. Bize gerekli t─▒rman─▒┼č 304 feet x 11 DME = 3344 feet. Kabaca gereken irtifan─▒n neredeyse iki misli üzerinde olaca─č─▒z. Dolay─▒s─▒ ile bu SID yi uygulayabiliriz.

Resim 2

Resim 3 te ND Plan modda ve FMC bilgilerini görebilirsiniz.

Resim 3

Ba┼čka türlü kontrol edebilirmiyiz ? Tabiki evet. Resim 4 te D345K noktas─▒na irtifa olarak 7500 girdi─čimizde FMC bunu kabul ediyor.

Resim 4

Etmeseydi nas─▒l anlayacakt─▒k ? Resim 5 te ayn─▒ yere irtifa olarak FL240 girdim, FMC hesaplay─▒p üzerine BYPASS yazd─▒, yani bu irtifay─▒ alam─▒yaca─č─▒m─▒z için bu irtifa iste─čini atlad─▒─č─▒n─▒ bildirdi.

Resim 5

Tabiki unutmuyoruz, FMC de de─či┼čiklik yaparken EXECUTE etmiyoruz, bilgileri inceledikten sonra ERASE seçene─či ile eski haline getiriyoruz.

┼×imdi gelelim BONUS un kime gidece─čine.

Bu hafta BONUS arkada┼č─▒m─▒z HÜSEYÜN DÜLDÜL’e gidiyor. Kendisini kutluyoruz. Sorunun tamamlanmas─▒nda yard─▒mc─▒ olan arkada┼č─▒m─▒z HAKAN SEV─░ND─░K’e de ayr─▒ca te┼čekkür ediyoruz.
 
Bu haftaki sorumuz da burada tamamland─▒. Bir sonraki sorumuzda bulu┼čmak üzere, hepinize iyi hafta sonlar─▒ ve hepinize emniyetli uçu┼člar dilerim.

Comments