ATC INSTRUCTIONS

Gerçek uçuşta sık sık karşılaştığımız ATC komutlarını aşağıda bulacaksınız. Bu komutlara uymak için ne yaparız.

Bu durumlar gerçekte olduğu gibi sanal ortam içinde geçerli olduğu için pratik adımlar hepimzin hayatını kolaylaştıracaktır.

 

ATC Komutları:

1. EXPEDITE CLIMB.


2. EXPEDITE DESCENT.


3. Are you able to cross TOKER intersection at FL300 ?


4. Descend and cross BIG at FL200.


5. Due to opposite traffic maximum rate of climb.

Bir de eşantiyon soru MAX RATE OF CLIMB ile MAX ANGLE OF CLIMB arasındaki fark nedir, hangisini ne zaman kullanırız ?



Bakalım BONUS puan kime gidecek.

 

CEVAPLANDI

 

Değerli Arkadaşlar,

Geçtiğimiz hafta buluştuğum, Pegasus Hava Yolları’nda Kaptan olarak görev yapan arkadaşıma bu soruya verilen yanıtları gösterdim, bu kadar kapsamlı yanıtlar geleceğini tahmin etmemiştim dedi.

Görkem beni şaşırtmaya devam ediyor. Esasında gerçekleri kabul edip artık şaşırmamam lazım. Bu hafta BONUS yine Görkem Açıkgöz arkadaşımıza gidiyor. Kendisini gerçekten tebrik ediyorum.

Görkem yanıtları kapsamlı bir şekilde vermiş, ben sadece yanıtları toparlayacağım ve birkaç eksiği tamamlıyacağım.

SORU 1: EXPEDITE CLIMB ve SORU 5: Due to opposite traffic maximum rate of climb

Genelde ATC ya karşı yönden gelen trafik nedeni ile, ya da bir sonraki sektöre devretmeden belli bir irtifaya gelmeniz gerektiği için size EXPEDITE CLIMB diyebilir, ve bu komutla havada oldukça sık karşılaşırsınız. Bu komutu nasıl yerine getireceğiz:

 

Birinci metod:

1. Select V/S


2. Set RATE OF CLIMB 2000 fpm (feet per minute)

Genelde kullanılan metod bu oluyor, hem aşırı bir varyo ile tırmanmıyorsunuz, hem de uçak zaman kaybetmeden tırmanmaya başlıyor. Bu metodun krikit yönü, sürati dikkatli takip etmeniz gerekmesi.

 

İkinci metod:

1. Select LVL CHG


2. Decrease SPEED 10 kts (sürat 300kt gibiyse sürati 280’e çekebilirsiniz)

Bazı Kaptanlarımız, sürat koruması olması ve daha güvenli olması nedeni ile bu metodu tercih ederler. Uçak sürati tutturuncaya kadar yükselme varyosunu arttırır. Süratle oynayarak yükselme varyosunu ayarlayabilirsiniz.

 

Üçüncü metod (Görkem’in metodu):

1. Press SPEED INTERVENTION


2. Decrease SPEED 10 kts

Bu metodun avantajı VNAV dan çıkmadan varyoyu arttırmanızı sağlamasıdır.

 

İki metod daha var. Bunları açıklamadna önce eşantiyon soruların yanıtlarına bakalım:

MAX RATE OF CLIMB en kısa sürede istediğiniz irtifaya çıkmanızı sağlar. Bir an önce irtifa almanız gerektiğinde kullanılır.

MAX ANGLE OF CLIMB en kısa mesafede istediğiniz irtifaya çıkmanızı sağlar. OBSTACLE CLEARANCE gerektiğinde kullanılır.

 

Şimdi son iki metoda bakalım.

1. FMC den CLB sayfasını seç (Resim 1)


2. Normal şartlarda ECON tırmanışta oluyoruz.


3. MAX RATE seç ve EXECUTE et.


4. Kısa mesafede tırmanmak gerekiyorsa MAX ANGLE seç ve EXECUTE et.

Resim 1: FMC CLB sayfası.

 

Her durumda verilen irtifaya 1,000 feet kala uçak ikaz verir. Eğer tırmanış varyosu 1000 fpm den yğksek ise, V/S de geçip tırmanış varyosunu 1000 fpm olarak seçeriz. Bunun nedeni karşıdan gelebilecek bir trafiğe TCAS alert verdirmemek içindir.

 

SORU 2: EXPEDITE DESCENT

ATC genelde trafik nedeni ile, bazen de kısa yaklaşma vermeyi planlaması nedeni ile, EXPEDITE DESCENT komutu verebilir.

 

Bu durumda uyguladığımız metod

1. Select LVL CHG


2. Increase SPEED 280 kts

Bu metodun tercih edilmesinin nedeni uçağın gaz kollarını FLIGHT IDLE a alması ve yakıt tasarrufu sağlamasıdır. Diğer metodlar da gaz açma durumu olabilir. Bildiğiniz gibi yakıt en büyük maaliyet olduğu için en çok tasarrufu buradan yapmaya çalışıyoruz.

Seçtiğimiz sürat ile arzu ettiğimiz alçalma varyosunu yakalayamıyorsak ve süratimiz 300kt altında ise, o zaman varyoyu arttırmak için SPEED BRAKE kullanıyoruz.

SORU 3: Are you able to cross TOKER intersection at FL300 ?

 

Zaman zaman tırmanışta daha yüksek irtifa istediğimizde ATC daha yüksek irtifa vermeden önce bize belli bir noktada, örneğin TOKER de, belli bir irtifaya ulaşabilirmiyiz diye sorar. Yanıtımız olumsuz olursa, muhtemelen alçak irtifada bir süre tutar ve karşı yön trafiği geçtikten sonra yükselme izni verir. Dolayısı ile ATC nin sorusuna doğru cevap vermemiz önemlidir. Peki nasıl bileceğiz ?

Öncelikle bu tür isteklere STANDBY diyerek ATC nin beklemesini isteriz. Sonra en kısa sürede yanıtı bulmaya çalışırız.

Her ne kadar hepsaplama metodları varsa da emin olun, özellikle ATC yanıt beklerken kokpit ortamı hesap yapmak için ideal bir ortam değil. Hesap yapmayı bilmekte fayda var fakat uçağın bilgisayar sistemleri bize kolaylık sağlamak için geliştirilmiş. Bizim hedefimiz bu sistemleri kullanmasını öğrenmek.

FMC LEGS sayfasına geçeriz (Resim 2), ilgili WAYPOINT karşısında küçük harflerle yazılı irtifa değeri o WAYPOINT’u katedeceğimiz irtifa olarak FMC tarafından hesaplanmıştır. Örnek olarak OTT FL230 da kat edilecektir. Eğer daha yüksek irtifada geçmemiz gerekiyorsa, o WAYPOINT’un karşısına istediğimiz irtifayı, mesela FL300A girdiğimizde ( A Above demek oluyor), FMC geçilecek irtifaları hesaplar, ve bu irtifaları gerçekleştirmek mümkü
;n değilse UNABLE diye mesaj verir. Sizde varyo arttırabilecekseniz onu denersiz, yoksa ATC ye UNABLE dersiniz.<
/p>

Resim 2: FMC LEGS page

SORU 4: Descend and cross BIG at FL200

Bu komut oldukça sık karşılaştığımız bir komuttur. FMC LEGS sayfasından BIG karşısına FL200 girersiniz, ve FMC nin mesajlarına bakarsınız. UNABLE mesajı verirse bulunduğunuz  mesafeden alçalamayacağınızı görürsünüz ve ATC ye bildirirsiniz.

FMC kabul etse bile sürati ve alçalma varyosunu dikkatli takip etmeniz gerekir. SPEED BRAKE kullanarak alçalmaya yardımcı olmanız gerekebilir.

Verilen irtifaya inebilirmiyiz ? inebilmek için ne kadar bir varyo ile alçalmamız gerekiyor ? sorularının cevabı FMC DES sayfasındadır. Burada konumuz Görkem’in Forum da açtığı konuya bağlanıyor. Resim 3 te FMC DES sayfasını görüyoruz. 2 numarada (LSK R1) LEGS sayfasında girdiğimiz irtifa tahdidini görürüz. 5 Numara da ise

• FPA Flight Path Angle, uçağımızın o anki gerçek alçalma açısı.


• V/B Vertical Bearing, alçalabilmemiz için gereken alçalma açısı.


• V/S Vertical Speed, alçalabilmemiz için gereken alöalma varyosu.

Resim 3: FMC DES page.

Control Panel den FPA seçerseniz PFD üzerinde uçağınızın açısını görebilirsiniz. V/B ve V/S bize gereken değerler. Eğer uçağımızın varyosunu V/S de gördüğümüz değer kadar yapabilirsek, istediğimiz irtifaya planladığımız yerde alçalmış oluruz. Dolayısı ile bu ekran son derece faydalı ve kullanışlı bir ekrandır.

DES sayfasında gördüğümüz değerler Resim 4 te verilen alçalma varyosu değerlerinden daha fazla çıkarsa bu verilen noktaya istenilen irtifada ulaşamayız.

Resim 4: Tipik alçalma varyoları

Sizlere önerim, yanıtları okuduktan sonra, simulatörle bir uçuş yapıp okuduklarınızı tatbik etmeniz.

Bu haftaki sorumuz da burada tamamlandı. Bir sonraki sorumuzda buluşmak üzere, hepinize iyi hafta sonları ve hepinize emniyetli uçuşlar dilerim.

 

Post from : http://www.flypgsva.org/blog/QuestionoftheWeek.php
Printed from : http://www.flypgsva.org/blog/QuestionoftheWeek.php?id=44