Geçtiğimiz hafta İstanbul’da 2 gün yoğun kar yağışı oldu. Bu süre zarfında aldığım METAR’ı aşağıda paylaşıyorum. Kaptan olarak siz bu hava durumunu aldıktan sonra, Pegasus Hava Yolları kurallarını dikkate alarak, Sabiha Gökçen hava limanından kalkış veya aynı hava limanına iniş yaparmıydınız ?
LTFJ 180750Z 03015KT 0500 R06/0500D R24/300N +SHSN SCT008 BKN026 M01/M02 Q1028 R064///24
CEVAPLANDI
Geçtiğimiz hafta İstanbul’da 2 gün yoğun kar yağışı oldu. Bu süre zarfında aldığım METAR’ı aşağıda paylaşıyorum. Kaptan olarak siz bu hava durumunu aldıktan sonra, Pegasus Hava Yolları kurallarını dikkate alarak, Sabiha Gökçen hava limanından kalkış veya aynı hava limanına iniş yaparmıydınız ?
LTFJ 180750Z 03015KT 0500 R06/0500D R24/300N +SHSN SCT008 BKN026 M01/M02 Q1028 R064///24
CEVAPLANDI
Değerli Arkadaşlar,
Bu hafta BONUS, GÖKHAN AKSOY arkadaşımıza gidiyor. HAKAN GÜVEN ve KEREM ETGÜ’ye de katkılarından dolayı teşekkür ediyoruz.
Sorumuzun yanıtı basit gibi gözüksede esasında oldukça kapsamlı ve birçok dokümana değiniyor. Mümkün oldukça konuyu da fazla uzatmadan yanıtı vermeye çalışacağım;
Önce METAR’ı açalım:
LTFJ Sabiha Gökçen Hava Limanı
180750Z Ayın 18’i, saat 07:50 Zulu için geçerli METAR
03015KT Rüzgar 030 dereceden 15 Knot
0500 Görüş mesafesi 500 metre
R06/0500D 06 pisti için görüş 500 metre de azalıyor.
R24/300N 24 pisti için görüş 300 metre ve değişmiyor.
+SHSN Şiddeti artan sağanak kar.
SCT008 Bulut durumu yer artı 800 feet de gökyüzü 3/8 – 4/8 kapalı
BKN026 Bulut durumu yer artı 2600 feet de gökyüzü 5/8 – 7/8 kapalı
M01/M02 Sıcaklık eksi1, işba eksi 2
Q1028 Altimetre 1028 hectopascal
R064///24 06 pistinde kuru kar var, frenleme değeri POOR
Şimdi verileri değerlendirelim. Değerlendirme yaparken önce sivil havacılık kurallarını ele alacağız, bunun üzerine şirket kurallarını uygulayacağız. Şrket kuralları genelde daha kısıtlı oluyor. Zaten sivil havacılık kurallarından daha esnek olamaz.
Önce Kalkış yapabilirmiyiz sorusunu yanıtlamaya çalışalım:
Uçağa gitmeden bu hava durumunu aldık ve Kaptan olarak değerlendiriyoruz;
Hava raporunda bizi etkileyen en önemli durum pistin frenleme katsayısının limit altı olması. 0,25 ve altı POOR sınıfına giriyor ve Pegasus usullerine göre POOR şartlarında iniş ve kalkış yapamıyoruz. Sadece bu madde bile kalkış veya iniş yapamıyacağımızın kararını vermek için yeterli (Resim 1). Dolayısı ile birinci cevap HAYIR, kalkış yapamayız.

Resim 1: Breaking Action B737
Kalkışta frenlemenin kötü olması, motor arızası veya yangın durumunda durabilmemizi zorlaştırıyor.
Diğer değerlere de kısaca bakalım. Sabiha Gökçen 06 pistinden kalkış yapabilmek için görüş yeterli. Buna şu şekilde karar veriyoruz; LTFJ IFR haritaları 20-9 Airport Chart altında TAKEOFF Tablosu var (Resim 2), bu tabloya baktığımızda 500m görüşün yeterli olduğunu görüyoruz. Pist ışıklandırması olduğu için daha düşük görüş şartlarında bile kalkış yapabiliriz.

Resim 2: LTFJ Tekoff Minimums
Ayrıca benzer bilgiler Pegasus Operations Manual Part A da da yayınlanmış (Resim 3).

Resim 3: OM Part A, Required Visibility
Yan rüzgar limit içi, erimeyen kar olduğunda limit 20 knot (Resim 4).

Resim 4: Cross Wind Limitations
Kalkış için son bir faktör, kalkışı takiben bir emergency olduğunda dönüp inebilirmiyiz ? bu soruyu birazdan yanıtlayacağız.
Evet, havada olsak bu şartlarda Sabiha Gökçen’e iniş yapabilirmiyiz ?
Cevap hemen HAYIR. Sebebi frenlemenin POOR olması.
Frenleme iyi olsaydı acab inebilirmiydik. Yanıt yine HAYIR, sebeplerine gelelim;
06 pisti için görüş 500 metre verilmiş. LTFJ ILS Rwy 06 21-1 haritasına baktığımızda altında yaklaşma minimalarını görüyoruz (Resim 5), ILS tam operasyonel olması durumunda en az görüş olarak 800 metre isteniyor, mevcut hava durumu limit altı.

Resim 5: LTFJ ILS Rwy 06 Landing Minimas
Şimdi gelelim TAKEOFF ALTERNATE meydan seçimine. LTFJ hava şartları kalkışı takiben LTFJ ye geri dönüp inebilmemize müsade etmeyecek. Dolayısı ile kalkış yapabilmek için kurallara uygun bir meydan seçilmesi gerekir. Pegasus kuralları Resim 6 de yazılı.

Resim 6: Pegasus OM Part A Selection Of Take-Off Alternate Aerodrome
B737-800 winglet ile uçtuğumuz taktirde kalkış meydanına en fazla 400 NM uzaklıkta bir meydana iniş yapabilmemiz gerekir. Bu hava şartlarında muhtemelen İstanbul civarı benzer şartlara hakim olduğundan muhtemelen Ankara veya İzmir seçilebilir. Bu meydanlar da limiti zorlar ve tek motor kaldığınızda yüksek dağların olduğu bu mesafeyi uçmak istemeyebilirsiniz. Dolayısı ile TAKE-OFF ALTERNATE seçimi de kalkış yapmamızı engelleyecek bir faktör dür.
Sanırım güzel ve öğretici bir konu işlemiş olduk.
Bu haftaki sorumuz da burada tamamlandı. Bir sonraki sorumuzda buluşmak üzere, hepinize iyi haftalar ve emniyetli uçuşlar dilerim.