Motor ile ilgili bir süreliğine son konumuzu işleyelim. Kalkış anında motorlarınızdan birinde güç kaybı olduğunu görüyorsunuz. Acaba ENGINE FAILURE mı oldu, yoksa SEVERE DAMAGE mı oldu, yoksa SEPARATION mı var ? nasıl anlarız ? Tip eğitimi alacak arkadaşlarımız için son derece önemli bir konudur.
Bakalım BONUS puan kime gidecek.
CEVAPLANDI
Motor ile ilgili bir süreliğine son konumuzu işleyelim. Kalkış anında motorlarınızdan birinde güç kaybı olduğunu görüyorsunuz. Acaba ENGINE FAILURE mı oldu, yoksa SEVERE DAMAGE mı oldu, yoksa SEPARATION mı var ? nasıl anlarız ? Tip eğitimi alacak arkadaşlarımız için son derece önemli bir konudur.
Bakalım BONUS puan kime gidecek.
CEVAPLANDI
Değerli Arkadaşlar,
Sorumuz tam olarak yanıtlanmadıysada, araştırmasından ve gayretlerinden dolayı bu hafta BONUS’u, arkadaşımız GÖRKEM AÇIKGÖZ kazanıyor, kendisini kutluyor ve katılımının devamını diliyorum. Ayrıca arkadaşımız CAN ACAR’a da katkılarından dolayı teşekkür ediyorum.
Görkem yanıta oldukça yaklaşmış fakat beklediğin kısa ve net yanıtı vermemiş.
Şimdi yanıtımıza gelelim.
Kalkış anında V1 sürati geçildikten sonra oluşan motor sorunlarında kalkışa devam ediyoruz. Pilot Flying (PF) uçağı uçuruyor, Pilot Monitoring (PM) gözü sürekli motor göstergelerini taradığı için sorunu görüp PF’i “ENGINE FAILURE” diye ikaz ediyor. Bazı hocalarımız “NUMBER ONE ENGINE FAILED” gibi ikazla birlikte hangi motorda sıkıntı yaşadığımızın söylenmesini istiyor, diğer hocalarımız ise uçuşun bu kritik anında teşhis yapmayıp sadece motor arızası olduğunu bildirmemizi istiyor. Her iki metodunda anataj ve dezavantajları var, bu konuyu tartışmayacağım. PF ise uçağı pist doğrultusunda tutmak için ve dönüşü engellemek için RUDDER kullanıyor ve bunun sonucu güç kaybı olan motoru anlıyor (sağlıklı motor Rudder verdiğimiz tarataki motordur, güç kaybı olan motor ise Rudder vermediğimiz taraftaki motordur).
ENGINE FAILURE
Motorda kısa sürede sürekli bir şekilde güç kaybı olur. N1 ve N2 değerleri düşer ve EGT göstergesi üzerinde ENG FAIL ibaresi gözükür.
Resim1: Engine Failure
Güç kaybı ani olmadığı için uçağı kontrol etmek nispeten daha kolay olur. N1 ve N2 de az da olsa dönü olduğundan motor sağlam olduğu düşünülür ve durum müsait olduğunda motor çalıştırma tekrar denenebilir.
SEVERE DAMAGE
Motor içinde muhtemelen ciddi hasar olması nedeni ile N1 ve N2 şaftlarının dönmesi tamamen durur. Güç kaybı oldukça ani olur. Motor göstergelerinde N1 ve N2 değerleri sıfır gösterir.
Resim2: Engine Severe Damage
Bu durumda ki bir motor tekrar çalışmayacağı gibi, içinde oluşan hasardan dolayı yakıt kaçağı da olabilir ve yangına sebep olur. Bundan dolayı uygun zamanda ENGINE FIRE OR ENGINE SEVERE DAMAGE OR SEPARATION checklisti uygulanarak motor kapatılır.
SEPARATION
Motor kanattan tamamen ayrılır. Güç kaybı ani olduğu gibi patlama sesine benzer yüksek bir ses duyulur. Motor göstergelerinde N1 ve N2 değerleri çizgi olarak görülür, yani gösterecek değer yok demektir. Motordan değer alınamıyor manasına gelir.
Resim 3: Engine Separation
Tekrar çalıştırılacak bir motor olmadığı için, çalıştırma denemesi yapmamıza gerek kalmaz, ama yinede uygun zamanda ENGINE FIRE OR ENGINE SEVERE DAMAGE OR SEPARATION checklisti uygulanarak emniyet sağlanır.
Not: Severe Damage ve Separation resimleri kendi imalatım olması nedeni ile resimde hatalar olabilir. Amaç sizlere genel bilgiyi vermektir.
Severe Damage ve Separation gibi, ENGINE STALL durumlarında da yüksek bir ses duyulabilir, hatta bu ses bazen lastik patlamasıyla da karıştırılabilir. Hangi durumla karşılaşırsak kaşılaşalım, prosedür önceden belirlenmiştir. Göstergeler bize en kısa yoldan ne olup bittiği hakkında bilgi verir.
Bu haftaki sorumuz da burada tamamlandı. Bir sonraki sorumuzda buluşmak üzere, hepinize iyi hafta sonları ve hepinize emniyetli uçuşlar dilerim.
Post from : http://www.flypgsva.org/blog/QuestionoftheWeek.php
Printed from : http://www.flypgsva.org/blog/QuestionoftheWeek.php?id=58