FUEL IMBALANCE

Sanırım araştırmaya yönelik sorular öğrenmeye daha çok yardımcı oluyor. Motor çalıştırma arızalarına gelmeden önce bir araştırma sorusu daha işleyeceğiz. Bu sefer konumuz yakıt ile ilgili. Uçağımız havalandı ve tırmanışta. MAIN TANK 1 ve MAIN TANK 2 dolu, CENTER TANK yarı dolu, tüm yakıt pompaları devrede ve CROSS FEED VALVE kapalı. Bir numaralı motor arızalanıyor. Tırmanış esnasında FUEL IMBALANCE oluşurmu ? neden ? oluşursa ne yapmamız gerekir ?

Bakalım BONUS puan kime gidecek.

CEVAPLANDI



Değerli Arkadaşlar,



İzine çıkmadan sizleri ilginç bir soru ile başbaşa bırakmak için biraz acele ile bu soruyu hazırladım. Daha sonra yanıtlarınızı okumaya başlayınca birşeylerin tam doğru gitmediğini hissettim ve izinde kendi sorduğum soruyu incelemeye başladım. Sonunda bir hata yaptığımı buldum: sorunun Boeing 737 400 modeli için geçerli olduğunu farkettim. Bir Kaptan büyüğüm bir defasında bana, Boeing 400 modelinde olan ve şikayet edilen bütün eksikleri 800 modelinde tamamladı demişti. Bugün bu sözü daha iyi anladım. Gerçekten 400 modelinde bir sıkıntı yaratan senaryomuz, yeni tasarım nedeni ile 800 modelinde oluşmuyor. Dolayısı ile bu soruya yanıt veren arkadaşlarımız doğru yanıt vermiş oldular, fakat bir arkadaşımız oldukça derin bir araştırma yaparak birkaç püf noktaya vardı ve bu noktalar gerçek sorunu ortaya çıkardı. Sorunun detaylarına girmeden önce bu hafta BONUS’u, sorumuza araştırarak katkı sağlayan arkadaşımız Görkem Açıkgöz kazanıyor, kendisini kutluyor ve herşeyin hayırlısı ile gönlünce olmasını diliyorum.



Şimdi gelelim sorumuzun yanıtına:



Uçağımız havalandı ve tırmanışta. MAIN TANK 1 ve MAIN TANK 2 dolu, CENTER TANK yarı dolu, tüm yakıt pompaları devrede ve CROSS FEED VALVE kapalı. Bu gayet normal ve olması gereken bir konfigurasyon. Bu konfigurasyondaki amaç motorların CENTER TANK tan besleniyor olmalarını sağlamaktı. Tırmanış esnasında bir numaralı motor arızalanıyor. Bu durumda doğal olarak ilk bakışta şöyle düşünebiliriz: zaten iki numaralı motor CENTER TANK tan besleniyor, herhangi bir IMBALANCE olmaz.



Fakat durum o kadar basit değil. Bir numaralı motoru kaybedince bir numaralı jeneratörü de kaybediyoruz, ve elektrik sistemimizin bir kısmı gayri faal oluyor. Acaba bu yakıt pompalarını etkiliyormu ? bu sorunun cevabı yakıt pompalarının hangi kaynaklardan beslendiğinde yatıyor. Bizi ilgilendiren CENTER TANK pompaları. Aşağı resimde görüldüğü gibi CENTER TANK sol pompa MAIN BUS 2 den sağ pompa ise MAIN BUS 1 den besleniyor. Yani pompalar çapraz jeneratörlerden besleniyor. Yani bu durumda RIGHT CENTER FUEL PUMP gayri faal.

Hemen akla gelen soru şu: BUS TRANSFER SWITCH AUTO konumunda MAIN BUS 1 e enerji verir. Maalesef 400 modelinde TRANSFER BUS lar birbirine enerji aktarsa da MAIN BUS lar GENERATOR BUS lardan besleniyor ve bizim GENERATOR BUS 1 üzerinde enerjimiz yok. Bakınız şema 2 ELECTRICAL POWER SCHEMATIC Boeing 737-400.







Şimdi  RIGHT CENTER FUEL PUMP gayri faal olduğuna kanaat getirdik. Ama yine de diyebiliriz ki LEFT CENTER FUEL PUMP 2 numaralı motoru besler ! bu da ikinci püf noktası idi, CENTER TANK POMPALARI kendi taraflarındaki motoru besliyorlar, bunu FUEL PANEL üzerindeki çizgileri takip ederek görebiliriz. Fakat CROSS FEED VALVE açılırsa, o zaman diğer motoro da yakıt gidebiliyor. İşte bu bize 2 numaralı motorun CENTER TANK tan beslenebilmesi için birinci çözümü sağlıyor.



İkinci çözüm ise, ki bu çözüm Pegasus SOP sinin temel taşlarından biri, APU çalıştırılarak GENERATOR BUS 1 e enerji veriliyor ve elektrik sisteminin tamamı faal oluyor.



Hiç bir şey yapmazsak 2 numaralı motor mecburen MAIN TANK 2 den besleniyor ve bir süre sonra FUEL IMBALANCE ikazı alıyoruz.



Boeing 737 800 modelinde, daha doğrusu NG modellerinde, elektrik şemasını değiştirdi ve GENERATOR BUS yerine AC TRANSFER BUS tasarladı. BUS TRANSFER SWITCH de her iki AC TRANSFER BUS arasında enerji aktarımını sağlıyor. Biraz evvel açıkladığımız 400 de oluşan sorun oluşmuyor. Ayrıca CENTER TANK FUEL PUMP lar kendi taraflarındaki jeneratörlerden besleniyorlar (çapraz değil). Dolayısı ile bu sorun 800 modelinde oluşmuyor.





 

Pegasus SOP’sine göre motor arızası olduğunda ilk yaptığımız işlerden biri de APU yu çalıştırmak ve sisteme enerji vermektir. Sisteme enerji verdiğimizde AC TRANSFER BUS larda enerji olacaktır. SOP nin önemi bir kere daha ön plana çıktı.



Sanırım bu haftaki soru hepimizi  düşünmeye ve araştırmaya yönlendirdi. Bundan dolayı faydalı olduğunu düşünüyorum.

Bu haftaki sorumuz da burada tamamlandı. Bir sonraki sorumuzda buluşmak üzere, hepinize iyi hafta sonları ve hepinize emniyetli uçuşlar dilerim.

Post from : http://www.flypgsva.org/blog/QuestionoftheWeek.php
Printed from : http://www.flypgsva.org/blog/QuestionoftheWeek.php?id=54