LOG OUT

WHAT IS WRONG 2

Bu hafta yeni serimizin ikinci sorusunu ele alıyoruz. Bu sefer resim bana ait. Pegasus usullerine göre, aşağıda gördüğünüz resimde kaç tane yanlış bulacaksınız ? Doğrusu ne olmalıdır. Resimle ilgili tüm yorumlarınızı yazabilirsiniz. En fazla yanlışı bulan BONUS’u kazanacak.

Bakalım BONUS puan kime gidecek.

RESIM

Not: resimi daha rahat incelemeniz için küçültmedim ve indirmeniz için link verdim.

CEVAPLANDI

Değerli Arkadaşlar,

Bu hafta sorumuz oldukça rağbet gördü, çok sayıda yanıt aldık. Güzel bir tartışma ortamı da sağlanmış oldu. Görüş belirten tüm arkadaşlarımıza teşekkür ederim. Bu hafta BONUS arkadaşımız MURAT ÖZDEMİR’e gidiyor. Kendisi ilk mesajında hem resimle ilgili doğru yorumlarda bulundu, hem de şüpheli ayarlar  hakkında doğru soruları sordu.  

Doğrusu bu resme yanıtların çok kısa olacağını düşünürken aksine bir çok soruya ve önemli konuları açtığını gördüm. Bu soru kapsamında sözü edilen hususlara değinmeye çalışacağım. Konuların detaylarını ise ayrı bir başlık altında inceleyeceğiz. 

Şimdi yanıtımıza gelelim.

Bir evvelki benzer sorumuzda olduğu gibi öncelikle resmi inceleyerek uçuşun hangi safhada olduğunu anlamaya çalışalım, kesin bilgi olmayan hususlar hakkında ise mecburen bazı varsayımlarda bulunalım. 

PFD’ye (Primary Flight Display) baktığımızda ILS frekansı IANK/031 girildiği görülüyor. Dolayısı ile Ankara Esenboğa 03R pistine ILS yaklaşması yapıldığı anlaşılıyor.

FMA’e (Flight Mode Annunciator) baktığımızda VOR/LOC captured, GS captured, yani ILS fully established olduğumuz görülüyor. Ayrıca Course Deviation Pointers a baktığımızda ON LOCALISER, ON GLIDEPATH olduğumuzu teyit ediyoruz. FMA’de FMC SPEED değeri görülüyor, yani AFDS (AUTO FLIGHT DIRECTOR SYSTEM) MCP de verilen değeri uçuyor. Bu değer 135 Knot. SPEED bandının altında yeşil renkte 40/130 VREF değerini görüyoruz. 40 FLAP ve 130 Knot seçilmiş. Rüzgar son yaklaşmada 065/10 Knot görülüyor (ND üzerinde) dolayısı ile Vref + 5 = 135 doğru bir seçim. GS (Ground Speed) 132 gösteriyor. Limitler içinde. FMA deki son bilgi SINGLE CHANNEL yani tek otopilotun devrede olduğu. Bu hususa tekrar değineceğiz.

FPV (Flight Path Vector) 2-3 derece solda gösteriyor, bu da rüzgar düzeltmesi ile aynı ve tutarlı.

Yine PFD üzerinde altimetremize baktığımızda, basınç ayarı olarak 1023 girildiğini görüyoruz. Ayarlanmış, unutulmamış. Ayrıca hava yüksek basınç. İrtifa olarak 3420 ft görüyoruz, bu CAT I minimasının üzerinde (CAT I minima 3300 ft.) Minima referansı olarak RADAR ALTITUDE 50 FEET seçilmiş. İşte burada çelişki başlıyor. RADIO ALTIMETRE sadece CAT II ve CAT III yaklaşmalarda kullanılıyor. Buna karşılık bu tür yaklaşmalarda çift otopilot yani DUAL CHANNEL kullanılıyor. 

Dolayısı ile burada CAT I mi yoksa CAT III yaklaşma mı yapılıyor ? yorumları buna göre yapmamız gerekecek.

Pegasus usullerine bakarsak, kısa pist olmadıkça genelde yaklaşmalarda 30 Flap kullanılır. Özellikle de Esenboğa nın pisti uzun olduğu için yakıt tasarrufu nedeni ile 30 flap tercih edilir. Hem 40 flap seçilmiş olması hem de 50 feet RADIO ALTIMETRE değeri girilmiş olması bana CAT III yaklaşma yapılmak istendiğini gösteriyor. Bunu esas alırsak, önemli hata B AUTOPILOT’unun devreye alınmamış olmasıdır. 

İkinci bir usul hatası ND de görülüyor. ILS için INBOUND olunduktan sonra PF (PILOT FLYING) ND yi APPROACH moduna alıyor, PM (PILOT MONITORING) ise MAP modunda kalıyor.

SPEED BRAKE ARM ışığının yanması, LANDING CHECKLIST in uygulandığını gösteriyor. MISSED APPROACH irtifası da 6600 ft olarak girilmiş (PFD).

Ayrıca Panel ışıklarının açılmamış olması da bir eksiklik.

Şimdi gelelim yanıtlarda ortaya çıkan hususlara:

ILS yaklaşmalarında usul olarak her iki NAV radyosu ILS frekansına ayarlanıyor. STANDBY frekanslar pas geçerken kullanmamız gereken frekanslara ayarlanıyor. ADF ise pist başı veya MARKER BEACON frekansına ayarlanıyor, ve CONTROL PANEL üzerinden sol düğme ADF seçiliyor, sağ düğme VOR seçiliyor. Bu düğmeler ND üzerinde ki göstergeleri kontrol ediyor. Bunun da amacı yaklaşma esnasında ILS giderse, ADF ile istikameti takip edebilmek ve şartlara göre pas geçebilmek içindir. STANDBY NAV INSTRUMENT da da sol taraftaki düğme ADF olarak seçilmiş olması gerekirdi.

Gelelim AUTOLAND hususuna. 

AUTOLAND yapabilmek için CAT III yaklşama usullerinin uygulanması gerekir. Bunun için de hem uçağın sertifikasının geçerli olması, hem ekibin sertifikasının geçerli olması, hem de meydanın CAT III yaklaşmasının olması gerekir. 

Bunun sebebi şudur: CAT I yaklaşma olan meydanlarda ILS ve GS sinyalleri sadece minimlara kadar garanti edilir. Minimanın altında sinyal alamadığınız bile olur. CAT III pistlerde rule de uçak pist ortasını muhafaza etsin diye ILS antenleri pist sonundan da yayın yapar. Dolayısı ile rastgele bir piste AUTOLAND yapmaya kalkarsanız başınız fena halde sıkıntıya girebilir. Dolayısı ile CAT III yaklaşması olan pistlere AUTOLAND yapılabilir.

Ekibin eğitiminin güncel olması gerekir. CAT III ve AUTOLAND yaklaşmasının özel usulü vardır. Bunu uygulamazsanız, yaklaşma esnasında oluşabilecek arızaları fark etmeyebilirsiniz ve yine başınız fena halde derde girer. Örneğin FLARE devreye girmezse ve siz fark etmezseniz iniş sonrası uçuş işletmeden aranacağınızı garanti edebilirim. Bir başka örnek, CAT III yaklaşmalarında, pas geçmeyi kolaylaştırmak için, autopilot ekstra NOSE UP TRIM yapar, siz kastgele AUTOPILOT’u devre dışı bırakırsanız bu trim işinizi bir hayli zorlaştırır. Örneği yaşanmıştır.

Açık havada CAT III AUTOLAND yapabilirsiniz. Nitekim Pegasus usullerinde, ekiplerin tecrübelerinin güncel kalması için, CUMA günleri eğitim amaçlı CAT III yaklaşması yapılması önerilir.

Açık havada eğitim amaçlı CAT III yaklaşması yapacaksanız, ATC ye bilgi vermek gerekir. Bunun nedeni, birçok meydanda ILS antenlerinin minimalar altında sinyallerinin engellenmemesi için CAT III TAXI HOLD noktaları vardır. ATC uçaklara bu HOLD noktalarına kadar TAXI etmelerini ister. Bu şekilde antenler etkilenmez. 

CAT III A yaklaşmalarında Kaptan tarafına RA miniması olarak 50 feet yani pas geçme irtifası girilir. PM tarafına RA olarak “HUNDRED ABOVE” ikazı verebilmesi için 150 ft değeri girilir.

Sanırım bir çok hususu netşeltirdik.

Bu haftaki sorumuz da burada tamamlandı. Bir sonraki sorumuzda buluşmak üzere, hepinize iyi hafta sonları ve hepinize emniyetli uçuşlar dilerim.

Comments

Posted by Murat Ozdemir  
on October 6, 2013, 4:08 pm

Meydan IANK den Ankara 03R olduğu

DH in 50 feet e set edildiği

meydan QNH in 1023 olduğu

065 den 10 knot rüzgar alındığı

IAS appr referans ın 135 knota set edildiği

missed appr ailtitude un  6600 feet set edildiği

DH in Baro olarak değil RADİO olarak set edildiği

Eğer radio olarak set edilmiş ise CATIIIA yaklaşması yapılıyormu acaba gibi bilgileri alıyorum ben.



CATIIIA yaklaşması göz önüne alınırsa;

Neden dual channel değil de single channel operation yapılıyor ?

CATIIIA yaklaşması ise NAV1 neden ADF e bağlı ?



eger CATIII yapılmıyor ise neden DH barometrik değil Radio olarak set edilmiş ? normalde set edilmesi gereken Baro olarak 03R için 3300 feet tir ve QNH baro olarak set edilmiş olması gerekir.




Reply to this comment
Posted by Kutlu Hakan Sevindik  
on October 8, 2013, 8:29 pm

Sn.Fatih Akdağ hocamızla bir sohbetimizde Pegasus kuralları gereği chart daha altını da yazsa Radio Altimeter minimum 300ft olarak ayarlanıyordu diye hatırlıyorum. LTAC chartlarında da ILS 03R - RA 203 feet olarak verilmiş burada ise 50 ft olarak ayarlanmış.. Pegasus kuralları gereği 300ft olarak ayarlanması gerekirdi.



EFIS Map olarak ayarlı, APR ayarlı olması gerekebilir.



Flaplar 40 derece açılmış, Sn.Ali Camat hocamız daha önce bir başlıkta Pegasus olarak 30 derece flap ile iniş yaptıklarını belirtmişti.



Saygılarımla,



 



 




Reply to this comment
Posted by Görkem Açıkgöz  
on October 9, 2013, 5:49 am

Sorunun gidişatı ile ilgili olarak da, müsade ederseniz benim kafama takılmış bir soru daha var fotoğrafa ait olarak



Navigation Display'de Sol Alt köşede ADF1 görüyoruz.

Peki o zaman uçak nasıl ILS Established olmuş?

 




Reply to this comment
Posted by Kutlu Hakan Sevindik  
on October 9, 2013, 6:22 am

ADF, Efis panelinden ayarlanmak suretiyle ND de görünüyor. Bunun ILS ile herhangi bir ilişkisi yok. Yani siz orada VOR da açsanız ADF de açsanız ILS sistemi sadece radyoya girdiğiniz Nav1 ve Nav2 frekanslardan (tabi + course) çalışıyor Görkem kaptanım. Onu da malum PFD de gösteriyor. Selamlar.




Reply to this comment
Posted by Görkem Açıkgöz  
on October 10, 2013, 5:00 am

Hakan Hocam, Çok Teşekkür Ederim. 




Reply to this comment
Posted by ERMAN PILICOGLU  
on October 10, 2013, 7:32 am

Resim e baktığımda iki hata var sanırım...



1- Radyo altimetre 50 ft ayarlanmış; Autoland yapmıyorsak rwy03R e , radyo altimetreyi 110 ft  ayarlamamız gerek... Genelde BARO ayarlanır sanırım Autoland yapmıyorsak onun için BARO 3197 ft set edilmeli idi..



2- VOR 2 frekansı boş görünüyor oraya da BUK VOR girilmeli idi; olası bir pas geçmede charta göre BUK Vor a gitmemiz lazım...



Sevgilerimle




Reply to this comment
Posted by Kutlu Hakan Sevindik  
on October 10, 2013, 12:49 pm

Rica ederim Görkem hocam. 



Erman hocam, Vor2 (Nav2) boş değil. ILS frekansı girilmiş. Dikkat ederseniz PFD'de ILS DME üzerinde çizgi yok. Ancak A/P 1 veya 2 devreye alınmamış bu nedenle Single Channel olarak çalışıyor. Belki bir yanlış da budur. Hassas yaklaşma için her iki otopilotun da devreye alınması Pegasus prosedürleri gereği gerekli olabilir. 



Selamlar,



 




Reply to this comment
Posted by Kutlu Hakan Sevindik  
on October 10, 2013, 1:02 pm

Ek olaraka, Radyo Altimetre 370' gösteriyor. Bu da muhtemelen resimde hava şartları iyi göründüğü için A/P dan çıkılıp manuel görerek iniş yapıldığı izlenimini veriyor. Gerçi MCP'yi göremediğimiz için A/P durumlarını bilemiyorum.




Reply to this comment
Posted by ERMAN PILICOGLU  
on October 10, 2013, 4:40 pm

Evet Hakan hocam haklısınız gözden kaçırmışım; buna göre ;



AUTOLAND planlanmış NAV1 ve 2 ye ILS frekansı girilmiş  NAV2 ye girildiğini nasıl anlıyoruz VOR2 DME  okuyor  1nm var.. Localizer olduktan sonra  AP2  devreye sokulmamış  SINGLE CH  moda  olduğu içinde FMA da FLARE gelmemiş AUTOLAND inişmizi iptal edip manuel olarak  inişimizi yapamamız lazım ; şayet görüş yoksa pas geçmemiz gerekir..




Reply to this comment
Posted by Görkem Açıkgöz  
on October 10, 2013, 6:58 pm

İkinci Otopilotu açmak unutulmuş mu, yoksa son andaki bir arızadan-emergency değil- ötürü ikinci otopilot atmış da Single Channel a mı düşmüş acaba? Ben de bunu merak ettim şimdi...




Reply to this comment
Posted by Kutlu Hakan Sevindik  
on October 10, 2013, 10:02 pm

Bir düzeltme yapmak isterim. Yukarıda manuel iniş yapılıyor olabilir demiştim ancak o takdirde PFD'de Single CH yerinde FD yazması gerekirdi. Bu nedenle inişin tek otopilot ile yapıldığı anlaşılıyor. Aslında o mesafede ve irtifada her iki A/P devre dışı olup manuel iniş yapılması lazımdı diye düşünüyorum. 




Reply to this comment
Posted by Murat Ozdemir  
on October 10, 2013, 11:18 pm

Mesafeye göre değilde; planlanan prosüdüre göre diyelim biz ona. Adamlar autoland de yapıyor olabilir. Autoland yapmak için illede visibility nin minima altında olması gerekmez.



 İki şekil düşünüyorum ben , auto pilot lu autopilotsuz. Bu iki prosüdür  üzerinde hatalar var bence.




Reply to this comment
Posted by Kutlu Hakan Sevindik  
on October 11, 2013, 12:13 am

Murat kaptanım, bildiğim kadarı ile gerçek hayatta CatIII şartlar dışında Autolanding yapılmıyor. Yapılsa da eğitim amaçlı oluyor. Ayrıca autolanding iniş kuleye önceden bildirilmek zorunda, çünkü pist ve taksi yollarının trafik durumu ona göre kontrollü ve autolandinge müsait olması lazım (hassas localizer sinyalleri vs için.). Dolayısıyla bu sıra dışı bir işlem olduğu için normal şartlar altında düşünürsek burada uygulanması gereken manuel bir iniş olmalı. 




Reply to this comment
Posted by Murat Ozdemir  
on October 11, 2013, 7:40 am
Doğrudur. Esb nin catIII sertifika si var.


Reply to this comment
Posted by ERMAN PILICOGLU  
on October 11, 2013, 7:44 am

Hakan hocam bilgi kaynağınız nedir bilemiyorum ama benim pilot arkadaşlarımla yaptığım sohbetlerde Autoland için ATC den izin aldıklarından bahsetmediler sadece IFR dan VFR yani görerek şartlara geçmek için izin alınmaya gerek var ATC hava trafiği müsait ise izin verir yada vermez yoksa ATC sizin nasıl bir iniş yapacağına sanırım karışmaz..



Autoland için uçakta bir arıza yoksa inilecek pist uzunluğu meteolojik şartlar (rüzgar autoland limitleri ) ILS olan her meydana CAVOK bir havada bile ekip eğitim dışında da istediği her zaman autoland yapabilir.



".Pilot arkadaşım bir sohbet esnasında kendinden kıdemli yabancı bir pilot arkadaşının anısını anlatmıştı bizde çok şaşırdık; 737-800 NG yeni yeni uçmaya başladığı zamanlarda BOEING  e eğitim almaya gittiklerinde Boeing pliotlara her 10 inişin 1  tanesini MANUEL yapıyorsunuz değilmi diye sorunca eğitimdeki diğer pilotlar şaşkınlık ile birbirlerine bakmışlar onlar her 10 inişin 1 ni Autoland yapıyorlarmış; bu sefer Boeing  eğitmenleri şarşırmış biz bu sistemi boşuna mı yaptık demişler." 



Kısaca Autoland şartlar uygunsa her zaman yapılabilir; şirket prosedürleri diğer faktörler her firma için ayrı olabilr bunu zaten tartışmaya gerek yok firma kesinlikle inmeyeceksin der diğeri farklı bir prosedür getirebilir..



CAT I II III çok farklı dır CAT bir sertifikasyon ve meteolojik bir durumdur, Autoland den farklı bir nişi şekli değildir sonuçta uçak CAT de olsa CAVOK ta olsa Autoland yapıyor...



Sevgilerimle




Reply to this comment
Posted by Murat Ozdemir  
on October 11, 2013, 8:51 am

Erman kaptan güzel açıklmış.



Koskoca 330 a bile autoland yaptırıyorlar cavok ta :)



 



Bizim konumuz belli. Resimdeki ekibin planına göre şekil alır doğru cevaplar. Ama benim gördüğüm hem manuel hemde autoland de yapılyor olsa yanlışlar mevcut.




Reply to this comment
Posted by Kutlu Hakan Sevindik  
on October 11, 2013, 8:54 am

Erman hocam bilgi kaynağım daha önce forumlarda yaptığımız yazışmalar. Özellikle bir pilota sorma imkanım olmamıştı bu nedenle sizin söylediğinizi doğru kabul etmek durumundayım. Ben autolandingi yukarıda da belirttiğim gibi sadece CatIII hava şartlarında ve alanın kulesinin bilgisi dahilinde yapıldığını sanıyordum. Kule bilgisinin olmasının zorunluluğunun sebebi de o sırada antenlerin önünden geçebilecek, kalkabilecek bir uçak vs. nin sinyallerde meydana gelebilecek bozulmaları önlemesi açısındandı. Malum böyle bir durumda autolanding yapan uçak pistten çıkabilir. Bu nedenle kule bilgilendirme konusunda hala tereddüttüm var bu nedenle.



 




Reply to this comment
Posted by Kutlu Hakan Sevindik  
on October 11, 2013, 8:58 am

Tabi kule bilgilendirme CatIII şartlar dışında pistin görerek inişe müsait olduğu eğitim amaçlı autolandinglerde yapılıyor diye biliyorum. Zaten CatIII şartları devreye sokmuş alanlarda kule bu önlemleri almış oluyor.




Reply to this comment
Posted by Kutlu Hakan Sevindik  
on October 11, 2013, 8:58 am

Tabi kule bilgilendirme CatIII şartlar dışında pistin görerek inişe müsait olduğu eğitim amaçlı autolandinglerde yapılıyor diye biliyorum. Zaten CatIII şartları devreye sokmuş alanlarda kule bu önlemleri almış oluyor.




Reply to this comment
Posted by Görkem Açıkgöz  
on October 11, 2013, 11:00 am

ICAO EUR Doc 13

EUROPEAN GUIDANCE MATERIAL

ON

AERODROME OPERATIONS UNDER

LIMITED VISIBILITY CONDITIONS








Bu tarz yaklaşmaların bir approval yada bir permission dan ziyade, bir koordinasyon gerektiren durum olduğu maddede açıkça görülmektedir.



Low Visbility Operations durumunda ise Gerek ATIS aracılığı ile, gerek ATC ile temasta hem LVP 'ın yürürlülükte olduğu, hem de uygulanmakta olan yaklaşma kategorisi ile birlikte duyurulacaktır.



Tüm bunların yasal yükümlülükleri de mevcuttur. Size hava trafik hizmeti sağlayan birim, yaptığınız yaklaşmanın da kaydını tutuyor ( Ki bu yaklaşma da ülkenin AIP sinde yayınlanmış yaklaşmalar listesinde olmalı ve bu listedeki yaklaşmalardan biri, veya Visual olmalıdır. )  Yaptığınız/yapacağınız yaklaşma, kategorileri ve numarası da dahil (ILS1 CATII 35R ile ILS2 CATII 35R aynı yaklaşma değildir örneğin) hem elinizdeki voyage kayıtlarda, hem FDR kayıtlarında, hem de ATC ünitelerindeki kayıtla tutması açısından resmiyetin gerektirdiği bir koordinasyon ve uyum gerekmektedir.



Fotoğrafta Göze çarpanlar; 

- 40 Derece Flap (PGT SOP'si standart 30 kabul eder, Wind Correction ve Pist mesafesi gibi şartlarda 40 Flap Öngörülür)

- DH'nin yanlış ayarlanmış olması, MDA olarak ayarlanacak olması

- ND'de vor1 yerine ADF1 in gösterimde olması



Şeklinde görülmekte ki bunlar da yukarıdaki mesajlarda yazıldı. 

Fakat konu da çok güzel yerlere gitti. Heyecanlı bir başlık oldu. 




Reply to this comment
Posted by Kutlu Hakan Sevindik  
on October 11, 2013, 3:50 pm

Belge için çok teşekkürler Görkem hocam. Evet burada da autolanding için ATC 'nin bilgilendirilmesi ve sinyal temizliği için gerekli önlemlerin sağlanması gerekliliği açıkca belirtilmiş (6.8.3 ve 6.8.4 maddeleri). LVP olmadığı zamanlarda eğer alanda o an için sinyal koruma şartları uygun değilse ATC autolandinge izin vermez manasına da geliyor bu. Sanırım bu durumda pilot illa da ben autolanding ineceğim kardeşim diyemez. Bununla birlikte bazı alanlarda eğitim amaçlı autolanding yapış saatlerinin de AIP lerde özel olarak belirtildiği söylenmiş. Sonuç olarak autolandingin sadece pilot insiyatifinde olan bir iniş şekli olmadığı anlaşılıyor.




Reply to this comment
Posted by ERMAN PILICOGLU  
on October 11, 2013, 6:16 pm

Bakın atladığınız bir şey var ; CAT I II III  ile AUTOLAND tamamen farklı şeylerdir...

AUTOLAND uçağın bir özelliği dir.. ILS olan ve AUTOLAND için  gerekli şartlara uygun CAVOK havada her alana AUTOLAND yapabilirsiniz..Bunun için ATC bilgi vermek zorululuğu yok bunu biraz önce teyit ettim  arkadaşımdan şayet CAT I II III eğitimi calloutlar için yapıyorsak ve meydan trafiği yoğun ise ATC ye bilgi vermekte fayda olduğunu söyledi bunun nedeni ise kalkacak uçakları CAT I CAT II CAT III holding pointlerinde beklemeleri için ama meydan bomboş kalkış trafiği yok veya az ise bilgi vermeye gerek olmadığını soyledi ...

CAT I CAT II CAT III zaten faklı olduğu için zaten ATC ile iletişim halindesiniz....

Sevgilerimle




Reply to this comment