Değerli kaptanlarım, sevgili arkadaşlarım;
Bu yazıda, uçaklarımızın temel ağırlıkları, nasıl hesaplandıkları ve bu ağırlıkların, nerelerde hangi amaçla kullanıldığı hakkında bir bilgi vermek istiyorum.
Bu konu, aslında birçoğumuzun genel olarak bildiği, birçoğumuzun da yüzeysel olarak bildiği, simülatör ortamdında çok ta fazla kullanmadığımız, fakat gercek operasyonlarda kullanılan ve operasyonun bel kemiği olarak nitelendirebileceğimiz bir konu olduğundan, bilgilerimi elimden geldiğince sizinle paylaşmak isterim.
Değerli kaptanlarım, sevgili arkadaşlarım;
Bu yazıda, uçaklarımızın temel ağırlıkları, nasıl hesaplandıkları ve bu ağırlıkların, nerelerde hangi amaçla kullanıldığı hakkında bir bilgi vermek istiyorum.
Bu konu, aslında birçoğumuzun genel olarak bildiği, birçoğumuzun da yüzeysel olarak bildiği, simülatör ortamdında çok ta fazla kullanmadığımız, fakat gerçek operasyonlarda kullanılan ve operasyonun bel kemiği olarak nitelendirebileceğimiz bir konu olduğundan, bilgilerimi elimden geldiğince sizinle paylaşmak isterim.
Operasyonel ağırlıklar ile başlayalım;
- Basic Weight (BW) : Üretici firmanın belirlediği; uçağın fabrikadan çıktığındaki ağırlığıdır. Bu ağırlığa uçuş ekipmanları dışında kalan (havayolu istekleri doğrultusunda uçağa eklenilen ekipmanlar) hiçbir ekipman dahil değildir.
- Dry Operating Weight (DOW) : Bu ağırlık, uçağın temel ağırlığına; Kokpit ekibi, kabin ekibi ve ekiplerin bagajları, uçağa yüklenilen ikram ağırlıklarının eklenmesiyle hesaplanır. Bir uçağın birçok DOW’u bulunmaktadır. Bu değerler uçuş ekibinin sayısı ve uçağa yüklenilen ikrama göre (dış hat- iç hat) değişir. Loadsheet üzerinde şu şekilde belirtilir.
- Uçuş ekibi; 2/4 (Buradaki “2” değeri kokpit ekibini; “4” değeri ise kabin ekibinin sayısını belirtmektedir.)
- Pantry Code; Domestic ya da International
Bu ağırlığa; uçağa yüklenen su, uçağa ait teknik malzeme gibi ağırlıklar da dahildir. Ekstra bir teknik malzeme yüklenmesi durumunda Manuel Loadsheet üzerinde belirtilen indekslere göre ağırlıkta değişiklik yapılır.
- Operating Weight (OW) : Bu ağırlık, uçağın DOW değerine Take-Off yakıtının eklenmesi ile elde edilir. Yolcusuz işletme ağırlığıdır. Bu ağırlığa taxi yakıtı dahil değildir.
- Take-Off Weight (TOW) : İşletme ağırlığına yolcu ve bagaj ağırlığı ( Total Traffic Load/Payload) eklenilerek hesaplanır. Uçağın kalkış anındaki ağırlığı olduğundan, yine taxi yakıtı bu ağırlığa dahil değildir.
- Zero Fuel Weight (ZFW) : Adından da anlaşılabileceği üzere uçağın yakıtsız tüm ağırlığıdır. DOW değerine Total Traffic Load ( Yolcu ve Bagaj Ağırlığı) eklenilerek hesaplanır.
- Landing Weight (LAW) : Uçağın iniş anındaki ağırlığıdır. TOW değerinden Trip yakıtının çıkarılması ile hesaplanır.
Operasyonel ağırlıkların aynı zamanda maksimum değerleri vardır. Bu ağırlıklar uçağın limitlerine göre hesaplanmış ve operasyon esnasında aşılmaması gereken ağırlıklardır. Kısaltmalarının önün “MAX” ya da “M” eklenilerek belirtilir. Örneğin; MAXZFW/MZFW ( Maksimum Zero Fuel Weight)
Ayrıca bahsedilmesi gereken iki ağırlık daha bulunmaktadır. Bunlar “Structural ( Yapısal )” ağırlıklardır.
- Maximum Taxi Weight ( MTW) : Daha çok MTOW ile karıştırılsa da aslında burada durum biraz farklıdır. Bu ağırlık uçağın dikmeleri ve lastiklerinin limitlerine göre belirlenmiştir. Uçağın yakıt,yolcu ve yükünü aldıktan sonra lastiklere ve dikmelere yapısal hasar vermeden “taxi” yapabileceği maksimum ağırlıktır.
- Maximum In-flight Weight : Bu ağırlık; uçağın motor gücü ve kanatlarının üretebileceği lift hesaplanarak elde edilmiştir. Uçağın taşıyabileceği “en yüksek” ağırlıktır.
Basit bir örnek ile konuyu pekiştirelim.
Örnek olarak TC-AAL uçağını seçelim. TC-AAL uçağına ait değerler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. **(Resim1)
Resim 1: DOW DOI Table.
Uçağımızın bir iç-hat seferi yapacağını varsayalım ve yakın zamana ait bir İzmir-Sabiha Gökçen uçuşunun ağırlıklarını baz alalım.
Tabloya göre;
İç-hat seferini yapacak olan TC-AAL tescilli uçağımızın 2/4 ekip konfigürasyonuna göre DOW değeri: 42079 olarak verilmiştir.
Block yakıt ağırlığımız _____: 5200
Taxi yakıtımız ___________ : 120
Trip yakıtımız ___________ : 2358
Yolcu ve Bagaj ağırlığımız _: 14840 kgs olarak belirlenmiştir.
Buna göre ağırlıklarımız;
ZFW: ( DOW+TTL* ) __________: 42079 + 14840 : 56919 (AZFW)
TOW: (DOW+TTL+TAXI FUEL) __: 42079 + 14840 + 5080 : 61999 (ATOW)
LAW: (TOW – TRIP FUEL ) _____: 61999 – 2358 : 59641 (ALAW)
Bu değerler Loadsheet’imizde belirttiğimiz son değerler olduğundan bu değerleri aynı zamanda Actual ibaresi ile de görebilirsiniz ( Actual Zero Fuel Weight).
Değerlerimizi bir de tabloya göre maksimum değerler** ile karşılaştıralım.
MZFW : 62731/56919
MTOW : 72000/61999
MLAW : 66360/59641
Kısacası uçağımızın operasyonuna ağırlıklar ile ilgili bir engelimiz yok.
Sizlere Operasyonun bel kemiği olan “Ağırlık ve Denge” kuramının, Ağırlık kısmını açıklamaya çalıştım. Tabloda göreceğiniz gibi her DOW değerinin altında bir de DOI (Dry Operating Index) değerleri göreceksiniz. Bu konu ile ilgili bilgiyi ise bir sonraki yazımda “Denge” kuramını açıklarken anlatmaya çalışacağım. Birlikte uçağımızı nasıl dengelememiz gerektiğini; FMC ye girdiğimiz “CG” değerinin nasıl hesaplandığı hakkında bilgi vermeye çalışacağım. Okuduğunuz için teşekkürler.
*TTL: Total Traffic Load : Yolcu ağırlığı + Bagaj ağırlığı hesaplanarak bulunur. Yolcu ağırlıkları her yetişkin için 84 her 2 yaşını geçmiş çocuk için 35 ile çarpılarak hesaplanır.
**Bu değerler; her ne kadar PMDG uçağımızı TC-AAL olarak kaplamış olsa da; PMDG nin kullandığı değerler ile eşit değildir.
Özgür YAMANDEMİR
Operasyon Uzman Yardımcısı
Pegasus Havayolları
Post from : http://www.flypgsva.org/blog/CaptainsCorner.php
Printed from : http://www.flypgsva.org/blog/CaptainsCorner.php?id=80