Sevgili Sanal Pilot Arkadaşlarım,
Havacılığa gönül vermiş kişiler olarak eminim ki birçok konuda yüzlerce sorunuz vardır. Bu soruları fırsat bulduğunuz her ortamda gerçek pilotlara veya daha tecrübeli sanal pilotlara yönelttiğinizi biliyorum. Bir gün misafirlerimizin uçaktan indiği sırada kabin amiri bir gencin kokpiti görmek istediğini söyledi. Bende kendisini kokpite davet ettiğimde bana sorduğu sorular beni şaşırtmıştı. Bu ilgisinin nereden kaynaklandığını sorduğumda kendisinin bir sanal pilot olduğunu söyledi. Biz de bu sitemizde gerek sizlerden gelen sorulara gerekse bizim size faydası olacağını düşünd&uu
ml;ğümüz konulara bu köşede yer vereceğiz. ....
Sevgili Sanal Pilot Arkadaşlarım,
Havacılığa gönül vermiş kişiler olarak eminim ki birçok konuda yüzlerce sorunuz vardır. Bu soruları fırsat bulduğunuz her ortamda gerçek pilotlara veya daha tecrübeli sanal pilotlara yönelttiğinizi biliyorum. Bir gün misafirlerimizin uçaktan indiği sırada kabin amiri bir gencin kokpiti görmek istediğini söyledi. Bende kendisini kokpite davet ettiğimde bana sorduğu sorular beni şaşırtmıştı. Bu ilgisinin nereden kaynaklandığını sorduğumda kendisinin bir sanal pilot olduğunu söyledi. Biz de bu sitemizde gerek sizlerden gelen sorulara gerekse bizim size faydası olacağını düşünd&uu
ml;ğümüz konulara bu köşede yer vereceğiz.
İlk konumuz sadece sanal pilotların değil mesleğe yeni başlayan gerçek pilotlarımızın da zorlandığı alçalmaya başlama noktasının tespit edilmesidir. Bu konu aslında basit bir matematik orantısı veya geometri kuralıdır. Bu kural da 1 derecelik açının 60 NM uzaklıkta 1 NM’yi (yaklaşık olarak 6000 feet) görmesidir. Yine ikinci kuralımız ise istisnalar dışında pistlerin 3 derecelik süzülüş açısına göre dizayn edilmiş olmasıdır. Yani doğru orantı ile 3 derecelik açının 10 NM mesafede 3000 feete denk geleceğini buluruz. Yine bu kuralla mesafe bilgisinin olmadığı yaklaşma planlarında geçtiğimiz irtifa ile pist başına olan mesafemizi anlamış oluruz. Örneğin; 1500 feet geçilirken pist başına olan mesafemizin 5 NM olduğunu rahatlıkla anlamış oluruz. Yine aynı formülden hareketle bu defa yüksekliğimizi düşünerek alçalmada kat edeceğimiz mesafeyi bulabiliriz.
Yüksek irtifadan alçalırken de bu formülü kullanacağız. 3 derecelik açı 10 NM’de yaklaşık 3000 feete tekabül ettiğine göre yine 3 derecelik açının 100 NM’de 30000 feete tekabül ettiğini görmüş oluruz. Bunu pratikte 1’e 3 olarak uygulamaktayız. Yani yüksekliğimizi (1000 feet) 3 ile çarptığımızda alçalışta kat edeceğimiz yatay mesafeyi NM olarak bulmuş oluruz. Örnek verirsek 30000 feet yükseklikten alçalacaksak alçalış esnasında yerde kat edeceğimiz mesafe 30x3=90 NM’dir. Bu hesaplamaya 10000 feet altında süratin 250 Knots’a düşürüleceği dahil edilmemiştir. Kabaca bunun için de 10 NM ilave etmek uygun olacaktır. Çünkü normal alçalma süratimiz 280 Knots civarındadır. Dolayısıyla yukarıdaki örneğimizde alçalma başlama noktamızı meydana 100 NM mesafe kala olarak söylersek yanlış olmaz.
Meydana olan mesafemizi CDU’dan VOR/ILS mesafelerinden veya MAP MOD’daki mesafe kürsörlerinden tespit edebiliriz. Yine örnek verirsek 160 NM scope da ikinci ve üçüncü kürsörün tam ortasındaki bir yere olan mesafemizin tam 100 NM olduğunu buluruz. Peki yüksek kalırsak ne yapmalıyız? İlk önce yapılması gereken alçalma süratinin arttırılmasıdır. Uçağımız sürat arttırıldığında daha derin bir süzülüş açısıyla alçalacaktır. Ancak bu da yetmediğinde speed brake daha derin bir süzülüş açısını yakalamak için kullanılmalıdır. Şimdi bu öğrendiklerimizi küçük bir test ile sınayalım.
22000 feet ve 280 Knots ile alçalacak isek meydandan kaç NM önce alçalmaya başlamalıyız?
A) 56
B) 66
C) 76
D) 86
Doğru cevabı bir sonraki yazımızda bulacaksınız.
Hepinize iyi uçuşlar dilerim.

Capt. Cahit TAŞBAŞ
Vice President - Crew Training / Head of Training
Ekip Eğitim Direktörü
Pegasus Havayolları